Đình chiến Mỹ – Trung được gia hạn trên truyền hình, nhưng theo The Loadstar, trên giấy nó vẫn hết hạn ngày 9/11. Báo giá và hợp đồng quý 4 đi Mỹ nên bám theo ngày trên văn bản. Ở trong nước, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo thông tư buộc 12 nhóm hàng nhập khẩu làm thủ tục tại cửa khẩu nhập.
Đình chiến Mỹ – Trung: trên giấy vẫn hết ngày 9 tháng 11
Tuyên bố của lãnh đạo là một chuyện, văn bản có ngày hiệu lực là chuyện khác, và hải quan Mỹ, hãng tàu, ngân hàng, bảo hiểm đều làm việc theo văn bản. The Loadstar ghi nhận hai nước đồng ý cùng cắt thuế trên khoảng 30 tỷ đô la hàng hóa, nhưng chi tiết nằm sau phần trả phí nên chúng tôi không đoán mức cắt. Seatrade Maritime cho biết phí cảng của USTR đánh vào tàu liên quan Trung Quốc đang được tạm hoãn ngắn hạn; một chuyên gia dự đoán thỏa thuận dài hơn có thể chốt từ nay đến tháng 1. Hợp đồng phải bám mốc trên giấy, là 9/11.
Cước thì đang xuống: The Loadstar viết đình chiến đến quá muộn để vực dậy cước xuyên Thái Bình Dương, và Seatrade Maritime ghi nhận cước giao ngay đi cả hai bờ nước Mỹ đều trượt khi Trung Quốc vào Tuần lễ Vàng. Cước nội Á lại tăng suốt một tháng nay vì tắc nghẽn và nhiên liệu tàu đắt hơn.
Hãng tàu còn dồn vào cụm cảng Los Angeles – Long Beach, trong khi Oakland, Seattle và Tacoma sụt sản lượng. Sea-Intelligence nói hàng nhập bờ Tây đang "di cư đáng kể" sang cảng Canada. Ví dụ giả định: xưởng đồ gỗ có khách ở vùng Seattle có thể phải đi qua Los Angeles rồi chạy đường bộ lên phía Bắc, thêm một chặng và một dòng phí.
Báo giá ngắn khi cước còn tìm đáy, và hỏi forwarder cảng đến cùng số ngày chạy thêm.
Dự thảo: 12 nhóm hàng làm thủ tục tại cửa khẩu nhập
Báo Chính phủ đưa tin Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo thông tư trên Cổng thông tin điện tử của Bộ. Đây là dự thảo, chưa có hiệu lực. Theo dự thảo, hàng trong danh mục phải làm thủ tục tại Chi cục Hải quan khu vực quản lý cửa khẩu nhập, thay vì chuyển cảng về cảng cạn hay kho rồi mới mở tờ khai.
Mười hai nhóm gồm thuốc lá, rượu, bia sản xuất từ malt, ô tô chở người dưới 16 chỗ, máy bay và du thuyền, xăng, điều hòa công suất trên 24.000 đến 90.000 BTU, bộ bài, giấy vàng mã, vật liệu nổ công nghiệp và tiền chất thuốc nổ, hàng thuộc danh mục ảnh hưởng quốc phòng an ninh, và hàng từ nơi có cảnh báo dịch bệnh. VnEconomy ghi Bộ loại điều hòa thiết kế riêng cho phương tiện vận tải ra khỏi diện này; hàng vẫn phải khai hải quan bình thường.
Ngoại lệ mới là phần đáng đọc: máy móc cho công trình, hàng gia công và sản xuất, khu phi thuế quan và kho ngoại quan, hàng miễn thuế, hàng lẻ về địa điểm thu gom, hàng chuyển phát. Ở TP.HCM, hàng có vận đơn ghi cảng đích là ICD Phước Long thì cửa khẩu nhập là ICD Phước Long. Chúng tôi mới đọc qua báo, chưa đọc nguyên văn dự thảo.
Ví dụ giả định: công ty rượu vang ở Hà Nội nhập nguyên container về Hải Phòng, không rơi vào ngoại lệ, sẽ phải khai tại hải quan cửa khẩu Hải Phòng. Lúc này là lúc đọc dự thảo và góp ý.
AI tự đặt cước: Flexport, Descartes, Trimble
Theo FreightWaves, Flexport ra mắt máy chủ theo chuẩn Model Context Protocol (MCP), một kiểu ổ cắm chuẩn cho trợ lý AI. Doanh nghiệp nối Claude, ChatGPT, Microsoft Copilot hay trợ lý nội bộ để theo dõi lô hàng, tìm giá cước và đặt chỗ theo giá đã thương lượng. Mỗi trường hợp ngoại lệ chuyển cho chuyên gia là người thật, và mã HTS mười số của Mỹ do AI gợi ý được đại lý hải quan có giấy phép kiểm tra lại trước khi khai.
Descartes ra mắt trợ lý AI cho kho dữ liệu thương mại Datamyne, phủ 230 thị trường. Họ nói trợ lý giúp giảm tới 90% thời gian nghiên cứu, nhưng FreightWaves ghi chú Descartes không nói con số này tính thế nào. Trimble nâng bốn hệ thống quản lý vận tải cho sẵn sàng với AI, và ghi mọi thao tác vào nhật ký kiểm tra.
Ông Rob Painter của Trimble nhắc rằng khi nhà máy thay máy hơi nước bằng động cơ điện, gần 30 năm năng suất gần như không nhúc nhích vì vẫn giữ bộ máy vận hành cũ. AI không cứu được quy trình đang rối, chỉ làm cái rối chạy nhanh hơn.
Ví dụ giả định: xưởng may mô tả cùng một mặt hàng theo ba kiểu sẽ bị máy coi là ba mặt hàng. Việc làm được ngay là dọn dữ liệu lô hàng.
Á – Âu đòi tăng cước, Hapag-Lloyd thêm 1 tỷ đô lợi nhuận
JOC đưa tin các hãng tàu tung đợt tăng cước tuyến Á – Âu để chặn đà trượt giá kéo dài ba tháng, đúng lúc Trung Quốc nghỉ lễ làm hàng xuất chậm lại và nhiều dịch vụ quay về Suez. Bản tin không tách riêng Việt Nam, nên hãy hỏi forwarder thông báo áp cho cảng xếp nào, từ ngày nào và mức thu thực tế tuần này.
Cùng bài, Hapag-Lloyd nâng dự báo lợi nhuận năm 2026 hơn 1 tỷ đô: EBITDA từ khoảng 2,7 đến 3,7 tỷ đô lên khoảng 3,9 đến 4,4 tỷ đô. Đây là lần thứ hai trong năm hãng nâng dự báo, nhưng hãng tự ghi nhận mức bất định cao. The Loadstar cho rằng tiền thêm giúp hãng có lực mua phần hoạt động quốc tế của Zim; Seatrade Maritime ghi chính phủ Israel, nắm "cổ phần vàng", chưa đồng ý.
Chúng tôi đọc rằng hãng tàu nhiều tiền thì giữ giá lâu hơn, nhưng Suez vẫn nhả thêm sức chở. Ví dụ giả định: doanh nghiệp cà phê ở Đắk Lắk gửi container sang Rotterdam có thể xin báo giá hiệu lực ngắn hoặc so hai ba hãng thay vì ký ngay. Hãy đọc thông báo GRI như một lời chào giá, không phải một hóa đơn.
74 doanh nghiệp ưu tiên và luật chơi quản lý rủi ro
Theo Báo Chính phủ, ngày 29/9 Cục Hải quan công nhận doanh nghiệp ưu tiên cho 3 doanh nghiệp FDI ở Bắc Ninh và gia hạn cho 4 doanh nghiệp khác, nâng tổng số lên 74. Chương trình chạy từ 2011 với 9 doanh nghiệp đầu tiên. Tiêu đề bài viết nói nhóm này đóng góp tới một phần ba kim ngạch; số cụ thể là khoảng 164,52 tỷ đô trong nửa đầu năm 2026, tương đương khoảng 30%. Giai đoạn 2022 đến 2025, nhóm đạt khoảng 28 đến 34% kim ngạch cả nước.
Bài học cho doanh nghiệp nhỏ nằm ở cơ chế quản lý rủi ro. Doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ tốt được giảm tối đa tỷ lệ kiểm tra thực tế, giảm chi phí kho bãi và rút ngắn thời gian thông quan. Số tờ khai giai đoạn 2023 đến 2025 tăng khoảng 2,5 triệu tờ mỗi năm, nên không có phân luồng tự động thì không kiểm hết được.
Quy định hiện hành là Thông tư 81 năm 2019, sửa bởi Thông tư 6 năm 2024. Cục Hải quan đang nghiên cứu một thông tư thay thế cả hai, chưa có nội dung cụ thể. Hải quan đang để mắt tới gian lận xuất xứ và khai sai mã số, trị giá, số lượng.
Ví dụ giả định: công ty nhập linh kiện ở Bình Dương, ba năm liền không khai sai mã và rất ít sửa tờ khai, có cơ sở để bị kiểm tra thực tế ít hơn. Việc đầu tiên từ tuần này là xem lại các tờ khai phải sửa trong năm qua và tìm lý do lặp lại.
EU siết tuyên bố xanh từ 27 tháng 9
Theo Báo Chính phủ dẫn Thương vụ Việt Nam tại Đức, từ 27/9 quy định mới của EU theo Chỉ thị 825 năm 2024 áp dụng tại các nước thành viên nhằm chống tẩy xanh (greenwashing). Các tuyên bố chung chung như "thân thiện với môi trường", "xanh", "bền vững" bị hạn chế nếu không có căn cứ chứng minh. Tuyên bố "trung hòa carbon" dựa chủ yếu vào bù trừ phát thải có thể bị cấm. Nhãn "xanh" tự tạo, không dựa trên hệ thống chứng nhận phù hợp, cũng không được dùng; tuyên bố về độ bền và khả năng sửa chữa phải kiểm chứng được.
Trách nhiệm pháp lý trực tiếp nhiều trường hợp thuộc nhà bán lẻ tại EU, nhưng yêu cầu về dữ liệu và bằng chứng nhiều khả năng chuyển xuống nhà sản xuất ngoài EU. Các ngành được nêu tên gồm dệt may, da giày, thực phẩm, cà phê, điện tử, đồ gia dụng, bao bì, gỗ. Rủi ro gồm khiếu nại, đổi bao bì hay quảng cáo, thu hồi sản phẩm.
Thương vụ khuyến nghị: rà tuyên bố môi trường trên bao bì, nhãn, website, catalogue và sàn thương mại điện tử; xác định căn cứ cho từng tuyên bố; kiểm tra chứng nhận; trao đổi sớm với nhà nhập khẩu. Ví dụ giả định: xưởng bàn ghế ở Bình Định ghi "bền 10 năm ngoài trời" mà không có kết quả thử nghiệm là loại câu cần rà lại. Với hàng làm nhãn riêng, hãy thống nhất ngay lúc nhận đơn ai giữ bằng chứng.
Bến Lức – Long Thành thông tuyến, 29 dự án cao tốc PPP
Theo Thanh Niên, dự kiến từ đêm 30/9, toàn tuyến cao tốc Bến Lức – Long Thành dài gần 58 km thông xe, nối cửa ngõ miền Tây với Đồng Nai, Vũng Tàu, rút ngắn hơn 1 giờ di chuyển. Bản tin không nói về phân loại xe hay khung giờ, nên hãy hỏi thẳng nhà xe về xe container. Ví dụ giả định: nhà máy thủy sản ở Cần Thơ đóng hàng đi Cái Mép có thể xếp lịch đóng hàng sát giờ cắt máng hơn nếu tuyến mới rút được hơn một giờ.
Báo Chính phủ đưa tin Bộ Xây dựng xác định 29 dự án cao tốc ưu tiên gọi vốn PPP giai đoạn 2026 đến 2030, tổng mức đầu tư khoảng 922.812 tỷ đồng. Danh mục có Vành đai 5 Vùng Thủ đô dài 225 km, mở rộng Vành đai 3 TP.HCM lên 8 làn xe, và ba dự án Tây Nguyên nối vùng nông sản ra phía Đông.
Dự án PPP thường thu phí để hoàn vốn, và VietinBank đề nghị hoàn thiện cơ chế chia sẻ rủi ro khi doanh thu thấp hơn dự kiến. Khi ký giá trucking dài hạn, hãy hỏi nhà xe đã tính phí đường chưa và theo lộ trình nào.
Tin nhanh: chè sang Mỹ tăng 36%, halal 25 triệu đồng
VnExpress bản tiếng Anh đưa tin tám tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu 7,64 triệu đô chè sang Mỹ, tăng 36,4% nhờ cả lượng lẫn giá. Quy mô còn nhỏ, nhưng tín hiệu là giá bán sang Mỹ đang lên.
Tuổi Trẻ đặt tiêu đề: chỉ 25 triệu đồng chứng nhận halal, doanh nghiệp Việt mở khóa thị trường 2 tỉ dân. Xuất khẩu sang Malaysia vẫn khiêm tốn vì các trở ngại liên quan halal. Bản tóm tắt không nói chi phí gồm những gì, nên hãy hỏi trực tiếp tổ chức chứng nhận.
Điều cần nhớ
- Hàng đi Mỹ: báo giá và hợp đồng quý 4 bám theo ngày trên văn bản, lúc này là 9/11, không bám theo tin truyền hình. Hỏi forwarder phương án cảng đến, vì hãng tàu đang dồn vào Los Angeles và Long Beach.
- Ai nhập hàng trong 12 nhóm của dự thảo, như ô tô dưới 16 chỗ, rượu, bia, điều hòa công suất lớn: cho bộ phận chứng từ đọc dự thảo, xem mình có rơi vào ngoại lệ nào, và góp ý khi Bộ Tài chính còn lấy ý kiến.
- Hàng đi châu Âu: coi thông báo tăng cước là lời chào giá. Hỏi giá thực tế trước và sau kỳ nghỉ lễ của Trung Quốc rồi mới chốt.
- Hàng bán vào EU: rà mọi chữ "xanh", "bền vững", "trung hòa carbon" trên bao bì, catalogue, website. Chữ nào cũng cần hồ sơ chứng minh đi kèm.
- Giữ lịch sử tuân thủ hải quan sạch: mã đúng, trị giá đúng, ít sửa tờ khai. Hệ thống phân luồng đang đánh giá mức độ tuân thủ của từng doanh nghiệp.
