Nghị định 365 về xuất khẩu gạo có hiệu lực từ hôm nay, bớt điều kiện kinh doanh nhưng cấm cho thuê lại kho đã ghi trong giấy chứng nhận. Cước tàu đi Mỹ lên mức cao nhất một năm trong khi niềm tin tiêu dùng Mỹ thấp nhất từ 2014, và hải quan Mỹ giờ có thể khoá mã nhà nhập khẩu trước rồi mới báo.
Nghị định 365: xuất khẩu gạo bớt điều kiện, thêm trách nhiệm
Nghị định 365 năm 2026, ban hành ngày 23/9 và có hiệu lực từ 1/10, thay Nghị định 107 năm 2018 và Nghị định 1 năm 2025. Theo Báo Chính phủ, hướng đi là cắt giảm điều kiện, đơn giản hóa thủ tục, mở rộng cơ hội cho gạo giá trị cao và tăng trách nhiệm của thương nhân.
Điều kiện xuất khẩu gạo giảm từ ba xuống hai: ít nhất một kho chuyên dùng và một cơ sở xay xát, sở hữu hoặc thuê bằng hợp đồng văn bản có thời hạn phù hợp với giấy chứng nhận. Gạo hữu cơ, gạo đồ và gạo bổ sung vi chất được miễn điều kiện kho và xay xát, dự trữ lưu thông và báo cáo định kỳ. Cấp giấy khi hồ sơ đầy đủ giảm từ 15 xuống 10 ngày làm việc, hồ sơ không còn cần chứng từ công chứng, và báo cáo giảm từ 3 lần một tháng xuống một lần vào ngày 5.
Trách nhiệm thêm có hai chỗ. Thương nhân đã có giấy chứng nhận không được cho thương nhân khác thuê kho và cơ sở xay xát đã ghi trong giấy của mình. Và từ 1/1/2028, mức tín nhiệm chấm theo 10 tiêu chí, gồm tín dụng, thuế, hải quan, kho và logistics, là một tiêu chí để chỉ định thương nhân đầu mối và phân bổ hợp đồng tập trung; cơ chế phân bổ cần đọc nguyên văn nghị định.
Ví dụ giả định: doanh nghiệp gạo hữu cơ nhỏ ở Đồng Tháp lâu nay bán qua nhà xuất khẩu lớn có thể tự xin giấy, và lần đầu tự xuất thì cần forwarder lo booking, chứng từ, đóng hàng.
Cước đi Mỹ cao nhất một năm, cơ chế 30 tỉ đổi 30 tỉ
FreightWaves đưa tin cước tàu biển chạm mức cao nhất một năm, đặt cạnh đình chiến Mỹ – Trung. Nguồn chỉ có bản tóm tắt, không có số cước, nên hãy lấy báo giá đúng tuần này từ forwarder.
Tuổi Trẻ dẫn USTR: hai nước thống nhất cơ chế Board of Trade với khuôn khổ 30 tỉ đổi 30 tỉ đô cho hàng không nhạy cảm. Danh sách mặt hàng, mức giảm thuế và thời điểm chưa có. Nếu hàng Trung Quốc ở nhóm này được giảm thuế vào Mỹ, mặt hàng Việt cạnh tranh trực tiếp sẽ bớt khoảng cách thuế. Hãy ghi ra mã HS các mặt hàng đi Mỹ nhiều nhất và đối thủ Trung Quốc ở từng mặt hàng.
VnEconomy đưa tin niềm tin tiêu dùng Mỹ thấp nhất kể từ 2014 vì giá năng lượng, lạm phát và triển vọng việc làm. Cước đi lên trong khi sức mua có dấu hiệu đi xuống, nên bán CIF hay DDP phải cẩn thận. Ví dụ giả định: lô nội thất bán CIF đi Los Angeles giá 40.000 đô một container, lãi 8% là 3.200 đô; cước nhích thêm 800 đô thì lãi còn 2.400 đô. Hãy chốt cước trước khi chốt giá với khách, hoặc ghi điều khoản điều chỉnh.
Hải quan Mỹ có thể khoá mã nhà nhập khẩu ngay
Importer of record (IOR) là nhà nhập khẩu đứng tên, bên hải quan Mỹ coi là chịu trách nhiệm cho lô hàng. Form 5106 là mẫu tạo hoặc cập nhật hồ sơ danh tính nhà nhập khẩu. The Loadstar viết rằng từ 18/9, Hải quan và Biên phòng Mỹ (CBP) có thể huỷ số IOR ngay khi phát hiện thông tin trên Form 5106 không chính xác hoặc mượn của người khác, rồi báo sau. Người nhận cuộc gọi là các broker và forwarder có địa chỉ, hộp thư nằm trên mẫu khai. Chúng tôi chỉ đọc được đoạn mở của bài.
Seatrade Maritime đưa tin Nhà Trắng đang xem xét một Interim Final Rule lập sổ đăng ký tập trung để chặn tức thì nhà nhập khẩu không tuân thủ. Văn bản chưa ra.
Ví dụ giả định: nhà máy đồ gỗ ở Bình Dương bán DDP, thuê dịch vụ bên Mỹ đứng tên nhập khẩu, nhưng hồ sơ để địa chỉ và email của một đại lý forwarder cũ. Số IOR bị huỷ khi ba container đang trên biển; với 150 đô mỗi container mỗi ngày, mười ngày làm lại hồ sơ là 4.500 đô.
Ba việc: hỏi khách bán DDP ai đứng tên nhập khẩu và hồ sơ cập nhật lần cuối khi nào; không cho mượn tên, địa chỉ, email công ty mình; hỏi trước ai đứng tên thay nếu mã bị khoá.
Xăng dầu: thuế 0% đến hết năm, sắp mỗi cây một giá
Theo Báo Chính phủ, Nghị quyết 43 năm 2026 ký ngày 30/9, hiệu lực từ 1/10 đến 31/12, kéo dài ba chính sách. Thuế nhập khẩu ưu đãi của xăng không pha chì giảm từ 10% xuống 0%, của diesel, dầu nhiên liệu, nhiên liệu bay từ 7% xuống 0%. Thuế bảo vệ môi trường 0 đồng một lít. Xăng dầu không phải kê khai, nộp thuế giá trị gia tăng nhưng vẫn được khấu trừ đầu vào; cách hạch toán nên hỏi kế toán. Đây là lần gia hạn thứ ba, và hiệu lực có thể bị rút ngắn nếu Chính phủ quyết định.
Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo cho doanh nghiệp tự quyết giá bán lẻ, tức mỗi cây xăng một giá. Theo Tuổi Trẻ, Cục trưởng Trần Hữu Linh nói nếu áp quy định mới thì chỉ còn 14 đến 15 thương nhân đầu mối. Ví dụ giả định: hai cây xăng chênh 300 đồng một lít thì mười xe container chạy 26 ngày chênh khoảng 5,5 triệu đồng một tháng. Hãy ghi giá mua dầu theo từng cây, từng ngày, và ghi rõ trong hợp đồng phụ phí neo vào giá nào.
FreightWaves ghi giá diesel bán lẻ Mỹ giảm xuống khoảng 6,38 đô một gallon, lần giảm đầu tiên sau bốn tuần. Dầu thô vùng Vịnh hồi phục nhưng diesel và xăng mới nhỉnh hơn một nửa mức trước chiến sự, nên phụ phí nhiên liệu chưa chắc giảm nhanh.
Hormuz tháng thứ tám: Jebel Ali mất hàng chuyển tải
UKMTO công bố muộn bốn báo cáo về các vụ tấn công tàu chở dầu ở Hormuz ngày 28 và 29/9, theo Seatrade Maritime. The Loadstar dẫn ông Eirik Hooper của Drewry: hàng chuyển tải tiếp sức (relay transhipment) sẽ không quay lại Jebel Ali và Khalifa, vì hãng tàu đã xây mạng quanh Khor Fakkan, Sohar, Salalah, Colombo, Vizhinjam, Jeddah. Phí bảo hiểm thân tàu vào vùng Vịnh tăng từ 0,1 đến 0,2% lên 2,5 đến 7,5%. Jebel Ali vẫn giữ vị trí hàng đầu khu vực nhờ JAFZA và hệ thống kho.
Lô hàng đi Trung Đông hay châu Phi từng nối chuyến qua Dubai giờ có thể nối ở Salalah, Colombo hay Jeddah, đổi thời gian và có khi đổi phí. Hãy hỏi forwarder chuyển tải ở đâu và nằm chờ bao lâu.
Bloomberg qua gCaptain: ở Chu Sơn, một số tàu chờ đổ dầu 1 đến 2 tuần thay vì 1 đến 2 ngày, giá dầu ít lưu huỳnh cao hơn Singapore trên 25%, và Trung Quốc nghỉ lễ từ thứ Năm. Tàu có kế hoạch đổ dầu ở đó có rủi ro trễ lịch. JPMorgan ước tính dầu thô Trung Đông về 98% mức trước chiến sự, sản phẩm 58%; Brent vẫn quanh 103 đô một thùng, nên đừng lập kế hoạch cước cuối năm trên giả định dầu sẽ rơi.
Trộm hàng kiểu mới: đánh cắp quyền nhận hàng
Theo Vietnam Logistics Review, tội phạm hàng hóa chuyển từ đánh cắp chiếc xe sang đánh cắp quyền được nhận hàng: một email bị chiếm là kẻ gian xuất hiện như đối tác hợp pháp. CargoNet ghi nhận 767 vụ ở Mỹ và Canada quý 1, thiệt hại 131,58 triệu đô; quý 2 còn 677 vụ nhưng thiệt hại 304,6 triệu đô, hơn gấp đôi cùng kỳ. TT Club thấy 32% số claim trộm hàng có nhà xe giả mạo và 14% có dấu hiệu nội gián.
FreightWaves đưa tin bồi thẩm đoàn ở Los Angeles kết tội hai người trong đường dây gây thiệt hại ít nhất 2 triệu đô. Họ mua lại một công ty vận tải thật ở Texas giá khoảng 22.000 đô rồi nhận hàng thật. Kiểm tra chỉ hỏi công ty có tồn tại không sẽ bỏ sót câu hỏi hôm nay ai đang điều hành nó.
Bốn việc rút từ bài: coi mọi thay đổi điểm giao, tài xế, nhà xe, tài khoản ngân hàng sau khi chốt booking là sự kiện an ninh; xác minh qua kênh khác, gọi lại số đã lưu chứ không gọi số trong email; đối chiếu biển số và tài xế khi nhận hàng; phân quyền ai được xem danh sách hàng giá trị cao. Quy trình là lớp chính, phần mềm chỉ là lớp thêm.
Hàng điện tử phía Bắc: kho ngoại quan VMI, hàng air
Vietnam Logistics Review ghi nửa đầu năm 2026 Thái Nguyên có 15 dự án FDI khoảng 5,77 tỷ đô, Bắc Ninh thu hút 33 dự án bán dẫn và phụ trợ hơn 2,7 tỷ đô. Chuỗi điện tử có bốn cái khó: nhịp just in time, linh kiện nhạy ẩm (MSD), vốn lưu động vì thuế nhập khẩu nộp ngay khi hàng về nhà máy, và vòng đời ngắn.
Lời giải bài nêu là kho ngoại quan VMI: nhà cung cấp tự quản lý tồn kho (vendor managed inventory) đặt sát nhà máy. Hàng nằm cạnh khu công nghiệp nhưng về pháp lý chưa nhập khẩu, thuế chỉ phát sinh khi nhà máy rút hàng ra. Ví dụ giả định: nhà máy giữ 2 triệu đô linh kiện làm hàng đệm, thuế giả sử 10% thì 200.000 đô tiền mặt nằm chờ nếu nộp ngay. Mô hình cần thỏa thuận VMI thật, quy mô đủ lớn và kỷ luật dữ liệu theo số lô. Bài nêu tên một doanh nghiệp logistics cụ thể nên đọc như bài giới thiệu dịch vụ.
The Loadstar dẫn Aevean: hàng công nghệ cao đi air đạt 3 triệu tấn trong bảy tháng đầu năm 2026, vượt hàng thương mại điện tử Trung Quốc ở mức 2,8 triệu tấn, tăng 22% trong khi toàn thị trường tăng 5,8%. Khách đi air quý 4 nên đặt chỗ sớm.
Tin nhanh: xi măng, Luật Bưu chính, phí cao tốc
VnEconomy: Nam Phi khởi xướng điều tra chống bán phá giá xi măng Việt Nam, biên độ cáo buộc tới 37,04%, mới là mức lúc khởi xướng, chưa phải kết luận. Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị doanh nghiệp hợp tác đầy đủ.
Tuổi Trẻ: dự thảo Luật Bưu chính sửa đổi rút 14 thủ tục xuống còn 1 và làm rõ ranh giới bưu chính với logistics; đây là dự thảo.
VnEconomy: cao tốc Bến Lức – Long Thành khai thác toàn tuyến từ 1/10, phí cao nhất 446.774 đồng một lượt cho xe tải từ 18 tấn và xe container từ 40 feet. Hãy đưa mức phí vào báo giá nội địa.
Điều cần nhớ
- Doanh nghiệp gạo và forwarder làm hàng gạo: đọc Nghị định 365 ngay từ hôm nay. Kho đã ghi trong giấy chứng nhận thì không được cho người khác thuê lại, và từ năm 2028 hồ sơ thuế, hải quan, tín dụng sẽ được chấm điểm.
- Hàng đi Mỹ bán CIF hoặc DDP: chốt cước với forwarder trước khi chốt giá quý 4 với khách, và hỏi rõ ai đứng tên nhà nhập khẩu, hồ sơ của họ cập nhật lần cuối khi nào.
- Đội xe: thuế xăng dầu giữ ở mức thấp tới hết năm. Bắt đầu ghi giá mua dầu theo từng cây, từng ngày, để sẵn sàng nếu dự thảo cho mỗi cây xăng một giá được thông qua.
- Lô hàng đi Trung Đông, châu Phi: hỏi forwarder đang chuyển tải ở cảng nào và nằm chờ bao lâu. Tàu nào có kế hoạch đổ dầu ở Chu Sơn thì hỏi hãng tàu lịch thực tế, vì một số tàu đang phải chờ 1 đến 2 tuần.
- Team ops: email nào đòi đổi điểm giao hay đổi tài khoản nhận tiền, gọi lại số điện thoại đã lưu từ trước rồi mới làm.
