Chủ nhật 11/10 có thêm năm tàu thương mại trúng đạn trong và quanh eo Hormuz, lần đầu có một tàu container. Lượt tàu qua eo chỉ còn khoảng 29 mỗi ngày so với mức trung bình 138. Trong khi đó, hãng tàu vẫn quay lại Suez, EU đang thu thuế 3 euro theo dòng khai báo với bưu kiện nhỏ, và thủ tục giải thể doanh nghiệp giờ có thể xong trong vài ngày làm việc.
Năm tàu bị tấn công quanh Hormuz; Houthi đánh sân bay Riyadh
Theo gCaptain dẫn báo cáo của UKMTO, cơ quan điều hành thương mại hàng hải của Anh, năm tàu thương mại trúng đạn trong và quanh eo Hormuz hôm Chủ nhật. Bốn chiếc trúng vật thể không xác định khi qua eo: ba tàu dầu đi ra và một tàu container đi vào. Chiếc thứ năm là tàu dầu bị máy bay không người lái đánh gần khu neo đậu Sohar của Oman. Seatrade Maritime ghi nhận hai thuyền viên người Ấn Độ mất tích từ một tàu dầu treo cờ Nicaragua ngoài khơi Sohar.
Ngày 11/10, Trung tâm Thông tin Hàng hải Chung (JMIC) xếp mức đe doạ ở Hormuz là SEVERE, bậc cao thứ hai trong thang của họ. Theo số liệu Hải quân Mỹ mà JMIC dẫn, trong 72 giờ tính đến ngày 10/10, trung bình khoảng 29 lượt tàu qua eo mỗi ngày, so với mức lịch sử khoảng 138. Iran cho biết câu trả lời của Mỹ với bảy điều kiện mở lại eo là chưa đủ.
Houthi tấn công sân bay chính của Riyadh: vụ hôm thứ Bảy làm 12 người chết, 309 người bị thương. Hôm thứ Hai, Brent vẫn trượt xuống dưới 104 đô một thùng; VnExpress giải thích là thị trường kỳ vọng nguồn cung Nga tăng sau khi ông Trump thông báo Nga và Ukraine đồng ý ngừng tấn công hạ tầng năng lượng của nhau. Theo Seatrade Maritime, thu nhập trung bình của tàu VLCC vẫn ở mức 805.000 đô mỗi ngày.
Với hàng đi vùng Vịnh, báo giá cũ không còn đáng tin: hỏi lại hãng tàu về booking và phụ phí chiến tranh theo từng chuyến, và xem hợp đồng bảo hiểm hàng hoá có điều khoản rủi ro chiến tranh, có loại trừ vùng nào không.
Hãng tàu về Suez sớm: lợi chẳng bao nhiêu, bảo hiểm rối
The Loadstar cho biết các tuyến container Á - Âu vẫn tiếp tục quay lại Biển Đỏ và kênh Suez, dù tàu CUL Klang, sức chở 2.400 TEU, vừa bị bắn tuần trước. Drewry nâng kịch bản cơ sở: lượt tàu qua Suez đạt 80% mức trước khi chuyển hướng vào tháng 2 năm 2027, rồi giữ nguyên, vì các hãng muốn giữ đường dự phòng vòng Mũi Hảo Vọng.
Điều bất ngờ là lợi ích kinh tế khá mỏng. Drewry so hai dịch vụ dùng tàu 24.000 TEU và tính khoản tiết kiệm khoảng 1 triệu đô mỗi chuyến khứ hồi, tức 43 đô cho mỗi chỗ container, chưa kể phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh. Theo phép tính giả định của ông Simon Heaney, Drewry, phí 0,3% giá trị thân tàu đóng mới 225 triệu đô làm tốn thêm khoảng 1,35 triệu đô tiền bảo hiểm mỗi chuyến khứ hồi, riêng khoản đó đủ để đi vòng châu Phi có lợi hơn một chút. MSC thu phụ phí rủi ro cướp biển và phụ phí Suez cộng lại 91 đô mỗi TEU đến hết tháng 10.
Với chủ hàng, rắc rối nằm ở bảo hiểm. Theo ông Antonis Rigalos của ShiftX, một số hãng đổi sang Suez tuỳ hứng, trong khi có nhà bảo hiểm không bao vùng Suez nên chủ hàng phải xin bổ sung trong thời gian rất ngắn. Bán CIF hoặc CIP thì người bán mua bảo hiểm; bán FOB thì người mua lo, nhưng vẫn nên nhắc khách.
Hỏi forwarder tuyến thực tế của từng booking và ai báo khi tàu đổi đường.
Bưu kiện vào EU: thuế 3 euro, mã định danh từ 1 tháng 11
Theo Vietnam Logistics Review, từ ngày 1/7/2026 EU bỏ miễn thuế nhập khẩu cho lô hàng trị giá thực không quá 150 euro, thay bằng khoản thuế tạm thời 3 euro cho hàng bán từ xa, kéo dài đến ngày 1/7/2028. VAT vẫn thu riêng, qua IOSS hoặc cơ chế khác. Khoản 3 euro tính theo dòng khai báo, tức nhóm món cùng mã phân loại, mô tả và xuất xứ, không phải theo kiện.
Ví dụ giả định: ba chiếc ốp điện thoại giống hệt nhau có thể đi chung một dòng, tức một lần 3 euro. Một kiện gồm ốp điện thoại, dây sạc và túi vải, ba mã khác nhau, có thể thành ba dòng, tức 9 euro. Với món phụ kiện 8 euro, thuế đã bằng hơn một phần ba giá bán; với món 100 euro thì nhẹ hơn nhiều. Bài báo dặn không rút gọn quy định thành 3 euro một kiện, vì còn tuỳ loại tờ khai, cơ chế VAT và việc dùng ưu đãi xuất xứ.
Số liệu của DG TAXUD cho thấy hàng giá trị thấp vào EU tăng từ khoảng 1,39 tỷ món năm 2022 lên gần 5,9 tỷ món năm 2025. Từ ngày 1/11, mã định danh sản phẩm trở thành bắt buộc và EU áp phí xử lý lô hàng nhỏ chậm nhất từ ngày đó; đến tháng 9 Uỷ ban châu Âu vẫn chưa công bố mức phí. Ngày 3/9/2026, Hội đồng Liên minh châu Âu phê duyệt cải cách hải quan đặt trách nhiệm lớn hơn lên nền tảng và người bán từ xa.
Rà lại giá từng mã sản phẩm với thuế 3 euro và chuẩn bị mã định danh trước ngày 1/11.
Ba tuyến đường sắt sang Trung Quốc, cảng Giang Biên
Bộ Xây dựng điều chỉnh quy hoạch đường sắt thời kỳ 2021 đến 2030, ưu tiên xây mới ba tuyến khổ tiêu chuẩn nối Trung Quốc: Hà Nội - Đồng Đăng, Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, và Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái. Tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng dài khoảng 363 km, đường đôi, khổ 1.435 milimét, có nhánh vào các bến cảng Lạch Huyện, Nam Đồ Sơn và Đình Vũ. Dự án khởi công tháng 12 năm 2025 và hiện đang lập báo cáo nghiên cứu khả thi. Đoạn trên đất Việt Nam của tuyến Hà Nội - Đồng Đăng dài khoảng 146 km, tuyến Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái dài khoảng 174 km.
Năm 2025, đường sắt liên vận Việt - Trung chở hơn 1 triệu tấn hàng, tăng gần 30%. Nhưng theo ông Nguyễn Tiến Thịnh, Phó Cục trưởng Cục Đường sắt Việt Nam, tại cửa khẩu Đồng Đăng hàng đi đường sắt chỉ chiếm khoảng 5% tổng lượng hàng xuất nhập khẩu giữa hai nước.
VnEconomy đưa thêm hai tin: cảng thuỷ nội địa Giang Biên ở phía Đông Hà Nội rộng hơn 35 héc ta, công suất thiết kế 2 triệu tấn mỗi năm; Hải Phòng tìm nhà đầu tư cho tuyến đường dài hơn 46 km nối cảng Lạch Huyện với sân bay Gia Bình, tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 43.700 tỷ đồng.
Hôm nay vẫn dùng tuyến hiện có; ai tính chỗ đặt kho hay nhà máy ở phía Bắc cho nhiều năm tới nên đánh dấu ba tuyến này.
Giải thể tính bằng ngày; hải quan mở kênh đối thoại
Ngày 12/10, Bộ Tài chính yêu cầu Sở Tài chính các tỉnh, thành phố rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ giải thể, theo các mốc của Nghị định 168 năm 2025 và Nghị định 296 năm 2026. Cơ quan đăng ký kinh doanh có 1 ngày làm việc để gửi thông tin cho cơ quan thuế; thuế có 2 ngày làm việc để có ý kiến; sau đó 1 ngày làm việc để chuyển trạng thái sang Đã giải thể. Nếu thuế im lặng quá 2 ngày, cơ quan đăng ký vẫn chuyển trạng thái. Theo các mốc này, từ lúc nhận hồ sơ đến lúc đổi trạng thái chỉ khoảng bốn ngày làm việc.
Với người làm công nợ: khi khách báo sắp giải thể hoặc đổi pháp nhân, hãy chốt công nợ sớm và hỏi luật sư xem có cần gửi ý kiến bằng văn bản hay không. Trước khi nhận booking mới của khách lâu không làm, tra trạng thái trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
Về quan hệ đối tác Hải quan - Doanh nghiệp, Cục Hải quan cho biết từ ngày 15/12/2025 đến ngày 14/9/2026 đã tổ chức 122 hội nghị, toạ đàm, hỗ trợ trực tiếp 1.917 lượt doanh nghiệp và giải đáp trên 2.435 vướng mắc. Đối thoại chia theo nhóm nghiệp vụ như thuế xuất nhập khẩu, xuất xứ, gia công. VnEconomy cũng đưa tin một vụ án dùng hợp đồng tạm nhập tái xuất để chuyển trái phép hơn 40 triệu đô ra nước ngoài.
Giải thể giờ tính bằng ngày làm việc, nên công nợ với đối tác sắp đóng cửa phải chốt sớm.
Los Angeles vượt 1 triệu TEU, doanh thu OOCL tăng mạnh
Theo FreightWaves, cảng Los Angeles tháng 9 xếp dỡ hơn 1,04 triệu TEU, tháng bận rộn nhất trong 118 năm lịch sử của cảng, vượt kỷ lục cũ hơn 20.000 TEU. Hàng nhập có hàng khoảng 546 nghìn TEU, tăng 19%; container rỗng khoảng 371 nghìn TEU, cao nhất từ trước tới nay. Ông Gene Seroka nêu ba lý do: thuế quan hạ so với đầu năm, người tiêu dùng vẫn chi tiêu, và các tuyến qua Suez, Panama gặp khó.
OOCL quý 3 có doanh thu vận tải container 3,28 tỷ đô, tăng 45,1%, sản lượng 2,12 triệu TEU, tăng 9%; doanh thu bình quân mỗi TEU tăng 33,1%. Tuyến xuyên Thái Bình Dương tăng 71,8%, lên 1,44 tỷ đô. Bản cập nhật chỉ có doanh thu và sản lượng, không có lợi nhuận.
JOC dẫn số liệu Xeneta cho biết hàng đợi ở các cảng Trung Quốc sau bão mùa hè làm tàu cập bến trễ ở Bắc Mỹ và châu Âu nặng hơn trong tháng 9. Supply Chain Dive đưa tin Levi's dùng ba phần tư khoản hoàn thuế quan 80 triệu đô cho phân phối, logistics và tiếp thị. VnExpress International cho biết đô la tăng giá so với đồng Việt Nam, gần mức cao nhất 18 tháng so với các đồng tiền lớn.
Đàm phán hợp đồng cuối năm đừng chỉ nhìn cước tuần này, và chừa biên tỷ giá cho hàng nhập trả bằng đô.
Nội gián trong kho: camera, niêm phong chưa đủ
Theo Vietnam Logistics Review dẫn dữ liệu bồi thường của TT Club, khoảng 10% số vụ mất cắp hàng hoá năm 2024 có nghi ngờ người bên trong tham gia; năm 2025 tỷ lệ lên 14%. Gian lận hoặc mạo danh đơn vị vận tải chiếm 32% yêu cầu bồi thường năm 2025. Người bên trong biết ca trực, chỗ camera không quay tới, số niêm phong và giờ xe tới, nên camera, niêm phong và GPS không đủ.
Bài báo dựa trên nguyên tắc không mặc nhiên tin cậy của NIST và đưa ra sáu lớp kiểm soát: cấp quyền tối thiểu, phân tách nhiệm vụ, người thứ hai duyệt thay đổi nhạy cảm, ghi nhật ký và cảnh báo, rà soát quyền định kỳ, và thu hồi quyền ngay khi người đó nghỉ việc hay hết dự án. Thay đổi nhạy cảm gồm đổi tài xế, đổi đầu kéo, đổi điểm giao, đổi tài khoản ngân hàng.
Ví dụ giả định: một forwarder nhỏ ở Hải Phòng nhận email giống hệt văn phong của khách, báo đổi điểm giao sang kho khác. Không ai gọi lại, và sáng thứ Hai khách hỏi hàng đâu. Bản kê hàng, mật khẩu, mã niêm phong và chỉ dẫn nhận hàng cũng không nên đi qua nhóm chat cá nhân thiếu kiểm soát.
Mọi yêu cầu đổi tài xế, điểm giao hay tài khoản ngân hàng đều phải gọi lại qua số điện thoại đã lưu, không trả lời ngay trên email đó.
Tin nhanh: phụ gia ở Mỹ, Long Thành, cao tốc, Robusta
Thanh Niên: ba bang California, Texas và Louisiana của Mỹ triển khai quy định riêng về phụ gia thực phẩm. Nhóm có thể chịu tác động đáng kể là thuỷ sản chế biến sâu, và doanh nghiệp sẽ phải rà soát công thức, nguyên liệu và nhãn. Ai có hàng vào ba bang này nên hỏi thẳng nhà nhập khẩu danh sách yêu cầu cụ thể về phụ gia.
Tuổi Trẻ: Cục Hàng không Việt Nam chấp thuận kế hoạch bay kiểm tra hệ thống dẫn đường và đèn tín hiệu ở sân bay Long Thành từ ngày 11 đến ngày 19/10, thêm một bước để đưa sân bay vào khai thác cuối năm nay. Ai làm hàng air ở phía Nam nên theo dõi.
Thanh Niên: dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận, khởi công cuối năm 2025, vẫn vướng giải phóng mặt bằng và nguồn vật liệu. Xe hàng từ miền Tây vẫn chạy trên mặt đường hiện có, nên tính giờ chạy dư ra một chút.
Tuổi Trẻ: Robusta được dự báo vẫn ở ngưỡng giá tốt nhờ thị trường tiêu thụ khả quan và khả năng điều tiết thị trường của nông dân. Nếu nông dân chủ động chọn lúc bán, gom hàng đầu vụ có thể không dễ; doanh nghiệp thu mua nên chốt nguồn hàng sớm hơn một chút.
Điều cần nhớ
- Hàng đi vùng Vịnh hay đi châu Âu qua Biển Đỏ: hỏi forwarder tuyến thực tế của từng booking, đi Suez hay vòng Mũi Hảo Vọng, và kiểm tra bảo hiểm hàng hoá có bao vùng chiến sự không, trước khi tàu chạy.
- Bán hàng nhỏ sang EU: rà lại giá từng mã sản phẩm với thuế 3 euro tính theo dòng khai báo, và chuẩn bị mã định danh sản phẩm trước ngày 1 tháng 11.
- Khách hàng hay đối tác báo giải thể hoặc đổi pháp nhân: chốt công nợ ngay, vì thủ tục giờ có thể xong trong vài ngày làm việc; cần thì hỏi luật sư.
- Mọi yêu cầu đổi tài xế, đổi điểm giao hay đổi tài khoản ngân hàng: gọi lại xác nhận qua số điện thoại đã lưu, không trả lời ngay trên email đó.
- Đàm phán hợp đồng cước cuối năm và báo giá hàng nhập: đừng chỉ nhìn cước tuần này, và chừa biên tỷ giá vì đô la đang lên.
