Xeneta cho rằng cước đi Mỹ đã chạm đỉnh năm 2026 nhưng sẽ không sập: bờ Đông có thể về khoảng 6.000 đến 7.000 đô trong ba tháng, trong khi cước Á Âu giảm tuần thứ 12 liên tiếp. Khoảng 12% sức chở container toàn cầu đang kẹt ở cảng, và ít nhất sáu tàu bị tấn công ở Hormuz. Tuần này cũng có năm việc cho bộ phận chứng từ, từ Nghị định 365, Nghị định 372 đến thông quan tập trung ở Hải Phòng.
Cước biển: đỉnh đã qua, nhưng không sập
Theo Xeneta, ngày 1 tháng 10 cước giao ngay từ Viễn Đông đi bờ Tây Mỹ là 8.346 đô, tăng 1,4%, đi bờ Đông là 11.523 đô, tăng 0,7% mỗi container 40 feet. Ông Peter Sand cho rằng thị trường đã chạm đỉnh sau khủng hoảng Hormuz vì tắc cảng châu Á dịu đi và Tuần lễ Vàng làm hàng xuất Trung Quốc giảm. So với ngày 28 tháng 2, bờ Tây cao hơn 344%, bờ Đông cao hơn 335%. Nhu cầu không mạnh, cước đã đỉnh nhưng sẽ không sập; chủ hàng nên chuẩn bị trả cước cao tới hết năm. Dự báo ba tháng tới: bờ Đông khoảng 6.000 đến 7.000 đô, bờ Tây khoảng 4.500 đến 5.500 đô. Ông Sand cũng nhắc không thể loại trừ một gián đoạn lớn làm tình hình đảo ngược.
Freightos cho khoảng 9.600 đô đi bờ Đông, lệch gần 2.000 đô so với Xeneta, vì mỗi bên có rổ dữ liệu riêng. Các chỉ số đo từ Viễn Đông hoặc Thượng Hải, không phải từ Cái Mép hay Hải Phòng, nên chỉ cho biết hướng đi, không thay được báo giá thật. Theo Freightos, cước cao vì phía cung bị bóp bởi blank sailing, cảng tắc và cắt allocation, không phải vì hàng nhiều.
Đi châu Âu thì ngược lại: Bắc Âu 3.726 đô, giảm 2,1%, Địa Trung Hải 4.105 đô, giảm 4,6%, và Á Âu giảm tuần thứ 12 liên tiếp. MSC và CMA CGM đưa mức FAK mới từ ngày 19 tháng 10, khoảng 4.500 đến 4.900 đô, nhưng một forwarder lớn ở châu Âu cho rằng khả năng trụ được rất thấp.
Điều mang theo: báo giá đi Mỹ tháng 11, tháng 12 theo kịch bản giảm dần, không khóa cứng mức hôm nay; đi châu Âu đừng vội nhận mức tăng.
Tắc cảng 12%, Suez đón tàu, Panama nới mớn nước
gCaptain dẫn Edge Report tháng 10 của C.H. Robinson: khoảng 12% sức chở tàu container toàn cầu đang bị tắc cảng giữ lại, mức cao nhất trong bốn năm. Sea-Intelligence ước tính hơn 8% và có thể mất tới 10 tháng mới gỡ hết; bản tin giữ cả hai con số.
Bỏ ghé cảng (port omission) có thể gây rối hơn blank sailing vì hàng đã lên tàu: container phải chờ feeder khác hoặc đi vòng qua cảng chuyển tải khác. Những chuyến đầu sau Tuần lễ Vàng dễ bị rớt hàng (rollover).
Splash247 cho biết từ tháng 5, hơn 140 tàu container, tổng hơn 2 triệu TEU, đã quay lại đi qua Suez. Tàu vẫn phải chờ hải quân EU hộ tống qua phía nam Biển Đỏ, và thêm tàu qua Suez cũng làm cước châu Âu khó tăng. Kênh Panama tăng mớn nước lên 49 feet và số lượt Neopanamax về mức 10 mỗi ngày từ ngày 15 tháng 10; FreightWaves cảnh báo El Niño có thể buộc hạn chế lại.
Điều mang theo: tàu không thiếu nhưng chỗ vẫn thiếu; hỏi forwarder lô này chuyển tải ở cảng nào và phương án nếu lỡ nối chuyến.
Tuần văn bản: gạo, truy xuất, cửa khẩu nhập, ưu tiên
Nghị định 365/2026 về kinh doanh xuất nhập khẩu gạo, ký ngày 23 tháng 9, hiệu lực từ ngày 1 tháng 10, thay Nghị định 107 năm 2018 và Nghị định 01 năm 2025. Cấp giấy chứng nhận rút từ 15 xuống 10 ngày làm việc; báo cáo định kỳ còn một lần vào ngày 5 hằng tháng.
Nghị định 372/2026, ký ngày 29 tháng 9, về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc. Từ ngày 1 tháng 1 năm 2027, hàng rủi ro cao bắt buộc định danh và truy xuất theo danh mục của từng bộ; hàng rủi ro trung bình, thấp và hàng xuất khẩu là tự nguyện. Hàng tạm nhập tái xuất, quá cảnh, chuyển khẩu và trung chuyển nằm ngoài phạm vi. Đối tượng gồm cả bên vận chuyển và lưu kho; ai làm hộ việc ghi nhận sự kiện qua mã UID phải thỏa thuận rõ trách nhiệm về độ chính xác dữ liệu.
Dự thảo thông tư của Bộ Tài chính về danh mục hàng nhập phải làm thủ tục tại cửa khẩu nhập có 12 nhóm, gồm thuốc lá, rượu, bia, ô tô dưới 16 chỗ, xăng và điều hòa công suất trên 24.000 đến 90.000 BTU. Đây mới là dự thảo, chưa có hiệu lực.
Thông tư 142/2026 của Bộ Tài chính, ký ngày 29 tháng 9, sửa quy định thủ tục hải quan với hàng bưu chính và chuyển phát nhanh; nguồn chỉ có tên văn bản nên bản tin không đoán nội dung.
Ngày 29 tháng 9, Cục Hải quan công nhận 3 doanh nghiệp ưu tiên mới và gia hạn 4 doanh nghiệp, nâng tổng lên 74; nhóm này đóng góp khoảng một phần ba kim ngạch, riêng sáu tháng đầu năm khoảng 164,5 tỷ đô. Hải quan chuyển sang kiểm tra trọng điểm theo phân luồng tự động. Hải Phòng thí điểm thông quan tập trung từ ngày 1 tháng 6: tới giữa tháng 7 Đội Thông quan xử lý hơn 64.000 tờ khai, thời gian thông quan trung bình giảm khoảng 16%.
Nghị quyết 43 của Quốc hội giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp cho năm 2026 và 2027 với doanh nghiệp có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng; hạn tạm nộp quý 3 là ngày 30 tháng 10.
Điều mang theo: năm việc cho chứng từ tuần tới, cộng ngày 30 tháng 10 cho kế toán; doanh nghiệp nên kiểm tra với pháp chế hoặc luật sư trước khi kết luận hàng mình có thuộc diện bắt buộc hay không.
Hormuz nóng lại, G7 xả kho, xăng dầu trong nước
Theo gCaptain dẫn UKMTO, từ Chủ nhật ngày 28 tháng 9 đến thứ Sáu, ít nhất sáu tàu bị tấn công ở Hormuz, nhiều vụ công bố muộn. IMO ghi 85 vụ tấn công tàu thương mại trong và quanh Hormuz tới ngày 24 tháng 9. Theo Kpler, dòng dầu thô qua eo trong tháng 9 khoảng 9,72 triệu thùng mỗi ngày, tăng từ khoảng 2,2 triệu hồi cuối tháng 7: tuyến vẫn mở nhưng chưa an toàn. Brent lên 102,74 đô một thùng.
Bloomberg: G7 và các đối tác sẽ xả tới 100 triệu thùng dầu thô và diesel trong bốn tháng, do IEA điều phối, có thể gồm phần chưa xả của đợt 400 triệu thùng hồi tháng 3.
Trong nước, Nghị quyết 43/2026 của Chính phủ, ký ngày 30 tháng 9, kéo dài thuế nhập khẩu ưu đãi 0% với xăng, diesel, dầu nhiên liệu và nhiên liệu bay đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2026; không gia hạn thì xăng về 10%, diesel và nhiên liệu bay về 7%. Kỳ điều hành chiều 1 tháng 10, diesel giảm 780 đồng còn 29.717 đồng một lít, xăng E5 RON92 tăng 172 đồng, mazut tăng 919 đồng một kg.
Điều mang theo: một kỳ giảm chưa phải xu hướng; hợp đồng vận tải quý 4 nên có điều khoản điều chỉnh nhiên liệu theo kỳ, và hàng đi Trung Đông, châu Phi cần hỏi kỹ bảo hiểm và lịch tàu.
Hãng tàu: kho FedEx, ONE về Singapore, tuyến Nam Mỹ
CMA CGM hoàn tất mua FedEx Supply Chain với giá 1,4 tỷ đô, gộp vào Ceva Logistics: mạng lưới Bắc Mỹ của Ceva lớn gần gấp ba, thêm khoảng 34 triệu feet vuông kho, tổng khoảng 150 kho và 20.000 nhân viên. Ở Bắc Mỹ, hãng tàu mình đặt chỗ có thể đồng thời chào kho và giao hàng cho chính khách của mình.
The Loadstar viết bản đồ tuyến châu Á đi Đông Nam Mỹ đang được vẽ lại: Zim rời dịch vụ của Maersk để lập AS3 với Hapag-Lloyd, Maersk và CMA CGM chấm dứt dịch vụ chung, chuyến cuối rời Thượng Hải ngày 8 tháng 12. Theo nhận định của tác giả, sức chở danh nghĩa hằng tuần có thể giảm khoảng 4% và khách đi dịch vụ nhỏ, dùng chung dễ gặp cảnh thiếu chỗ, rớt hàng. Lời khuyên là kiểm tra routing tháng 12 ngay và chia hợp đồng cho ít nhất hai hãng tự chạy tàu.
Splash247: từ ngày 1 tháng 4 năm 2027, ONE gộp trụ sở Đông Á ở Hong Kong vào trụ sở châu Á Thái Bình Dương tại Singapore, phụ trách 15 thị trường.
Điều mang theo: hãng tàu đang lãi và đổi dịch vụ liên tục; ai đi Nam Mỹ từ tháng 12 hỏi lại forwarder ngay trong tuần tới.
Hàng Việt: nông sản, cao su, Vũng Áng, nhãn xanh EU
Tuổi Trẻ: chín tháng đầu năm xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt hơn 56 tỷ đô, nhờ Trung Quốc và nhiều nước châu Á tăng nhập rau quả, thủy sản. Ngành đặt mục tiêu 18 tỷ đô trong quý 4 để cả năm ít nhất 74 tỷ đô; hàng lạnh nên giữ chỗ container lạnh và chỗ cắm điện sớm. Cao su TSR20 phiên 30 tháng 9 lên 2.548 đô một tấn, cao nhất từ tháng 5 năm 2013, một phần vì Hormuz làm thiếu butadiene khiến nhà máy chuyển sang cao su tự nhiên.
Quyết định 1918 của Thủ tướng, ngày 2 tháng 10, mở rộng khu kinh tế Vũng Áng lên khoảng 72.998 héc ta, gắn với cụm cảng nước sâu Vũng Áng, Sơn Dương; chưa có gì để làm ngay, nhưng ai làm hàng quá cảnh Lào nên để mắt. VnEconomy đưa tin doanh nghiệp Nhật rút khỏi Trung Quốc lên mức kỷ lục và Mỹ sắp công bố biện pháp với dư thừa công suất Trung Quốc: cơ hội đón doanh nghiệp dịch chuyển, rủi ro là hàng Việt đi Mỹ bị soi xuất xứ kỹ hơn.
Từ ngày 27 tháng 9, Chỉ thị 825 năm 2024 của EU hạn chế tuyên bố chung chung như xanh, thân thiện môi trường nếu thiếu căn cứ, và tuyên bố trung hòa carbon dựa chủ yếu vào bù trừ phát thải có thể bị cấm. Báo Chính phủ viết trách nhiệm trực tiếp thường thuộc nhà bán lẻ EU, nhưng yêu cầu bằng chứng nhiều khả năng đẩy ngược về nhà sản xuất ngoài EU.
Điều mang theo: rà mọi chữ xanh trên bao bì, nhãn, catalogue và giữ bằng chứng cho từng tuyên bố; ai bán bằng euro, yên nên tính lại biên lợi nhuận đơn quý 4.
Tin nhanh hàng air: hợp đồng ngắn lên ngôi
Theo Xeneta, hàng air toàn cầu tháng 9 tăng 6%, cước giao ngay trung bình 3,10 đô một kg, cao hơn 27% so với năm ngoái. Trong các hợp đồng mới bắt đầu từ quý 3, 60% có kỳ hạn ba tháng trở xuống, so với 25% năm trước; hợp đồng 12 tháng giảm từ 40% xuống 25%. Ông Niall van de Wouw cho rằng hợp đồng một năm không có cơ chế điều chỉnh đang dần thành ngoại lệ. Sân bay Long Thành dự kiến khai thác thương mại vào tháng 12.
Điều mang theo: hàng gấp đi Mỹ, châu Âu trong quý 4 nên chốt chỗ sớm, cân nhắc hợp đồng ngắn có cơ chế điều chỉnh.
Hỏi đáp tuần này
Kênh chat hỏi bản tin mới mở trong tuần, và chưa có câu hỏi nghiệp vụ nào; phần lớn là tin nhắn thử kênh, nên kênh đã thông. Có người góp ý rằng hai giọng đọc nghe còn cứng; giọng và tên gọi do đội làm sản phẩm chọn, bên kỹ thuật đang chỉnh dần cho tự nhiên hơn.
Một người dùng đặt câu hỏi nghiêm túc: nhiều khả năng sau này doanh nghiệp sẽ bị cơ quan thuế và các bộ ngành yêu cầu kê khai nhân viên số như nhân viên thật. Trả lời: trong các nguồn đọc tuần này chưa có văn bản hay bài báo nào nói về chuyện đó, nên bản tin không đoán.
Câu hỏi nghiệp vụ có nguồn để trả lời sẽ được trả lời ở số thứ Bảy tuần sau; câu chưa đủ nguồn sẽ được nói thẳng là chưa đủ. Ví dụ: cước đi Mỹ tháng 11 nên chốt chưa, hoặc hàng của mình có thuộc nhóm rủi ro cao theo Nghị định 372 không.
Điều cần nhớ
- Chào giá đi Mỹ cho tháng 11, tháng 12 thì tính theo kịch bản giảm dần, không phải sập: Xeneta dự báo trong ba tháng tới bờ Đông về khoảng 6.000 đến 7.000 đô, bờ Tây khoảng 4.500 đến 5.500 đô. Đi châu Âu, đừng vội nhận mức FAK mới từ ngày 19 tháng 10.
- Với từng booking tuần tới, hỏi forwarder cảng chuyển tải và phương án khi lỡ nối chuyến, vì khoảng 12% sức chở toàn cầu đang kẹt ở cảng. Ai đi Đông Nam Mỹ thì kiểm tra routing tháng 12 ngay.
- Bộ phận chứng từ chạy năm việc: Nghị định 365 về gạo, danh mục hàng rủi ro cao theo Nghị định 372, dự thảo hàng làm thủ tục tại cửa khẩu nhập, toàn văn Thông tư 142 cho hàng chuyển phát nhanh, và dữ liệu gốc khi khai qua Hải Phòng. Phòng kế toán ghi hạn tạm nộp thuế ngày 30 tháng 10.
- Hợp đồng vận tải quý 4 nên có điều khoản điều chỉnh nhiên liệu theo kỳ: diesel trong nước vừa giảm 780 đồng một lít, nhưng Hormuz vẫn nóng. Hàng đi Trung Đông, châu Phi thì hỏi kỹ bảo hiểm và lịch tàu.
- Hàng đi EU: rà lại mọi chữ xanh, thân thiện môi trường trên bao bì và catalogue, giữ bằng chứng cho từng tuyên bố. Ai bán bằng euro, bằng yên thì tính lại biên lợi nhuận cho các đơn quý 4.
