Hơn 100 doanh nghiệp Hàn Quốc ngồi đối thoại với Bộ Tài chính ngày 21 tháng 10 và xin ba điều mà doanh nghiệp xuất nhập khẩu nào cũng quen: hoàn VAT nhanh hơn, áp dụng thống nhất trị giá hải quan và mã số hàng hóa, báo trước 6 đến 12 tháng khi quy định đổi. Ở vùng Vịnh, dầu vẫn chảy nhưng cước chở dầu thô sang châu Á đã vượt 37 đô mỗi thùng. Thêm vào đó, khảo sát của Alphaliner ghi 63% công suất Á Âu đã quay lại Biển Đỏ, còn nghị định xăng dầu mới phải trình trước ngày 10 tháng 11.
Doanh nghiệp Hàn hỏi thuế: hoàn VAT, trị giá, báo trước
Theo Báo Chính phủ, Hội nghị về chính sách thuế, hải quan năm 2026 do Bộ Tài chính phối hợp với Đại sứ quán Hàn Quốc, KOTRA và KOCHAM tổ chức tại Hà Nội ngày 21 tháng 10, Thứ trưởng Cao Anh Tuấn và Đại sứ Lee Mi Yon đồng chủ trì. Hội nghị được duy trì định kỳ từ năm 2008. Kiến nghị gom thành bốn nhóm: ưu đãi đầu tư rõ ràng, hoàn VAT nhanh, thống nhất cách áp dụng quy định thuế, trị giá hải quan và mã số hàng hóa, và bảo vệ sở hữu trí tuệ.
Với người làm khai báo, hai nhóm giữa là chuyện hằng ngày. Cùng một mặt hàng, nơi này chấp nhận một mã, nơi khác đề nghị mã khác với thuế suất khác. Cùng một kiểu hợp đồng, lần này trị giá được chấp nhận, lần sau bị yêu cầu tham vấn rồi xác định lại. Tuổi Trẻ ghi doanh nghiệp Hàn mong được báo trước 6 đến 12 tháng. Với một nhà máy, đổi một quy định về mã số hay chứng từ có thể kéo theo sửa phần mềm khai báo và thương lượng lại hợp đồng.
Phía Bộ báo cáo ngành Thuế đã cắt tối thiểu 50% chi phí và thời gian thủ tục. Hải quan đơn giản hóa 11 thủ tục, bãi bỏ 21 thủ tục, cắt 14 điều kiện kinh doanh và 2 ngành nghề có điều kiện, đồng thời thử chatbot AI và thí điểm thông quan tập trung. Phần hỏi đáp trực tuyến trước hội nghị có gần 40.000 lượt truy cập và hơn 100 câu hỏi trọng tâm. Ông Koo Bon Kyung của KOTRA nói ưu đãi thiết thực nhất không chỉ là giảm thuế, mà là môi trường nơi công nghệ và vốn được bảo vệ, thủ tục được thực thi minh bạch và dự đoán được.
Hội nghị mới là nơi nêu kiến nghị, chưa phải văn bản. Việc làm được ngay là gom hồ sơ hoàn VAT treo lâu hoặc mã HS bị hiểu hai kiểu thành từng trường hợp, có số tờ khai và văn bản trả lời.
Hormuz nhìn từ hóa đơn: cước dầu 37 đô một thùng
Theo phân tích của IEA do gCaptain đưa tin, cước chở dầu thô từ vùng Vịnh sang châu Á vượt 37 đô mỗi thùng vào giữa tháng 10, gấp hơn năm lần trước chiến tranh. Một tàu VLCC chở 2 triệu thùng tốn hơn 74 triệu đô tiền cước một chuyến, trước xung đột chưa tới 15 triệu. Dầu vẫn ra được vì khoảng 40% dầu thô xuất khẩu của vùng Vịnh đã đi vòng tránh Hormuz tính đến tháng 9, theo Kpler, so với 17% trước chiến tranh.
Số liệu về lượng dầu còn mù mờ. Kpler ghi 24,6 triệu thùng mỗi ngày trong tuần tính tới ngày 18 tháng 10, Vortexa chỉ ghi 18 triệu, một phần vì nhiều tàu dầu tắt AIS. Tính từ đầu tháng, Kpler ra 16,7 triệu và Vortexa 15,4 triệu, cả hai dưới mức trước chiến tranh là ít nhất 18,5 triệu.
Về an ninh, UKMTO ghi hai tàu dầu bị trúng đạn ngày 20 và 21 tháng 10, một chiếc gần Bukha của Oman, một chiếc cách Al Faw của Iraq khoảng 30 hải lý. JMIC đếm khoảng 217 tàu neo quanh Fujairah và Khor Fakkan, thêm 166 tàu ở vùng nước từ Dubai, Jebel Ali lên Ras Al Khaimah. Tàu chờ lâu nghĩa là lịch trễ, phụ phí rủi ro và ngày giao bị lùi.
Bộ Tài chính Mỹ thêm một đợt cấm vận với hãng luật Karnakis and Karnakis và chín con tàu. Doanh nghiệp thuê tàu hoặc mua hàng đi trên tàu do người bán chỉ định nên kiểm tra tên tàu, chủ tàu, người quản lý tàu với bộ phận pháp chế hoặc ngân hàng, và giữ điều khoản điều chỉnh phụ phí trong báo giá có dính nhiên liệu.
Nông sản: cà phê 8,5 tỷ đô, ớt tăng 115%, bưởi đi Nga
Theo VnEconomy, xuất khẩu cà phê niên vụ 2025 đến 2026 đạt 1,8 triệu tấn, thu về 8,5 tỷ đô. Sản lượng bứt phá nhưng kim ngạch chỉ tăng nhẹ 1% vì giá bán đã hạ nhiệt. Phân khúc chế biến vẫn tăng ấn tượng, đóng góp 1,5 tỷ đô.
VnExpress đưa tin xuất khẩu ớt chín tháng đầu năm tăng 115% về lượng, có thị trường tăng mua gần 16 lần. Một thị trường tăng mạnh như vậy thường là người mua mới hoặc người mua cũ đổi nguồn hàng, nên cần soát kỹ yêu cầu kiểm dịch, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và điều khoản thanh toán trước khi nhận đơn.
Tuổi Trẻ ghi ngày 21 tháng 10 Bắc Ninh tổ chức hội nghị kết nối tiêu thụ trái cây, với bưởi đã sang Nga và ổi sang Anh. Trái cây tươi đi đường dài phụ thuộc vào chuỗi lạnh, thời gian vận chuyển và giấy kiểm dịch. VnEconomy viết ngành gỗ đang phải thiết kế, xây dựng thương hiệu, theo tiêu chuẩn xanh và đa dạng hóa thị trường để thoát bẫy gia công giá rẻ.
Ba câu chuyện chung một ý: bán nhiều không bằng bán có giá. Phòng kinh doanh nên biết từng hợp đồng đang chịu rủi ro giá theo chiều nào trước khi tàu chạy.
Biển Đỏ đông tàu trở lại: 63%, MSC, Iraqi Line
The Loadstar dẫn khảo sát của Alphaliner trên mười mạng lưới hãng tàu lớn nhất: khoảng 63% công suất tàu giữa Viễn Đông và châu Âu đã quay lại Biển Đỏ sau ba năm đi vòng. Trong 46 tuyến trực tiếp, tàu trên 24 tuyến đang qua Biển Đỏ, và một số hãng vẫn giữ vài tuyến vòng Mũi Hảo Vọng. Giai đoạn chuyển tiếp này khiến cùng một liên minh, tuần này tàu đi Suez, tuần sau có thể vẫn đi vòng, thời gian chạy chênh nhau cả tuần trở lên.
Khi đặt hàng đi châu Âu, nên hỏi forwarder ba câu: tàu đi đường nào, ngày đến đã cập nhật chưa, và free time ở cảng đích tính thế nào nếu tàu đến sớm hơn lịch cũ.
JOC đưa tin MSC đặt 20 tàu cỡ 24.000 TEU ở Hengli Heavy, và Linerlytica tính sổ đặt đóng tàu container toàn cầu lên 46,5% đội tàu hiện có, cao nhất từ năm 2009. Tàu về Suez thì mỗi vòng chạy ngắn hơn, cần ít tàu hơn cho cùng lịch tuần; hai bài báo không đưa dự báo cước. Hãng tàu vẫn có đợt tăng giá chung và cắt chuyến để giữ giá, nên đừng hứa với khách là cước tháng sau chắc chắn giảm.
Hãng Iraqi Maritime Line đưa tàu Basrah 902 TEU vào tuyến tám ngày một vòng nối Jebel Ali với Umm Qasr, tuyến định kỳ đầu tiên của hãng ở vùng Vịnh từ giữa thập niên 1960. Theo Hiệp hội Hàng hải Jordan, bảy tháng đầu năm 2026 cảng Aqaba xử lý 37.182 container quá cảnh đi Iraq, so với 3.599 cùng kỳ năm ngoái, tăng 933%. Hàng đi Iraq cần hỏi rõ đi qua Aqaba, Jebel Ali hay Mersin, vì mỗi đường một thời gian và bộ chứng từ quá cảnh khác nhau.
Nghị định xăng dầu mới: hạn trình 10 tháng 11
Văn phòng Chính phủ có văn bản số 10747 ngày 21 tháng 10 năm 2026, theo Báo Chính phủ, yêu cầu Bộ Công Thương chủ trì hoàn thiện dự thảo nghị định thay thế Nghị định 83 năm 2014 về kinh doanh xăng dầu và trình Chính phủ chậm nhất trước ngày 10 tháng 11. Dự thảo phải tái cơ cấu thương nhân đầu mối, cắt khâu trung gian, đổi mới cơ chế điều hành giá và khắc phục bất cập từ kết quả thanh tra. Thủ tướng cũng yêu cầu bảo đảm nguồn cung trong mọi tình huống.
Điểm đổi lớn nhất theo Bộ Công Thương: Nhà nước không công bố giá cơ sở định kỳ nữa. Thương nhân đầu mối và phân phối tự quyết định và công bố giá bán lẻ theo công thức trong nghị định, rồi kê khai và thông báo cho cơ quan quản lý. Đây vẫn là dự thảo, chưa phải quy định.
Ví dụ giả định: một doanh nghiệp vận tải container ở Hải Phòng ký mua dầu diesel theo giá nhà nước công bố mỗi kỳ trừ một khoản chiết khấu. Nếu giá cơ sở bỏ đi, hợp đồng phải trả lời được ba câu: lấy giá của hệ thống nào, công bố lúc nào, chiết khấu tính trên giá nào.
Hợp đồng mua nhiên liệu nào đang neo vào giá nhà nước công bố nên được đọc lại với bộ phận pháp chế ngay từ tuần này.
Dược phẩm lạnh: phút nào lệch nhiệt cũng có hồ sơ
Theo Vietnam Logistics Review, cam kết từ 2 đến 8 độ C là chưa đủ với vắc xin, sinh phẩm, insulin và thuốc sinh học: mỗi phút nhiệt độ ra ngoài giới hạn đều phải được ghi nhận và đánh giá. Lạnh quá cũng là sai lệch, đông băng với hàng giữ từ 2 đến 8 độ vẫn là ra ngoài ngưỡng. WHO yêu cầu đánh giá ảnh hưởng của sai lệch nhiệt độ, và khi có sai lệch, bước đầu tiên là cách ly lô hàng để bộ phận chất lượng đánh giá chứ không vội tiêu hủy.
Chỗ hàng dễ hỏng là các chặng dưới mặt đất: chờ ở sân đỗ, khu tiếp nhận, chuyển nhà ga hoặc làm thủ tục hải quan. Ví dụ giả định trong tập: tờ khai thiếu một chứng từ, lô vắc xin nằm chờ ba tiếng ở khu vực chưa vào kho lạnh, và ba tiếng đó nguy hiểm nhất cả hành trình. Bao bì được xác nhận giữ nhiệt 72 giờ cũng có thể không đủ nếu hàng chậm thêm ở điểm trung chuyển.
Bài viết gói gọn năm bằng chứng phải liên kết: giới hạn nhiệt độ của sản phẩm, kết quả thẩm định bao bì, điều kiện tuyến, dữ liệu từ thiết bị đã hiệu chuẩn và hồ sơ xử lý sai lệch. Thỏa thuận mức dịch vụ nên ghi rõ ai được quyền chấp thuận hay giữ lô hàng. Chuẩn bị đủ hồ sơ hải quan trước khi máy bay hạ cánh là cách giữ lạnh rẻ nhất.
Tin nhanh: chủ hàng Mỹ, Panama, yttrium, thịt heo, rượu
JOC ghi chủ hàng Mỹ thấy bị vây từ hai phía: quy định ngày càng chặt của CBP và thế mặc cả với hãng tàu đang mỏng dần. Sức ép đó thường dội ngược về người bán, nên nhà xuất khẩu nên sẵn câu trả lời về chứng từ và dữ liệu. Supply Chain Dive đưa tin PMSA cho biết lượng hàng kỷ lục tháng 9 làm thời gian hàng nằm chờ ở cụm cảng Los Angeles và Long Beach tăng, nên ngày giao đi bờ Tây nước Mỹ nên cộng thêm vài ngày dự phòng.
Theo JOC, khoản đầu tư của Maersk vào ga đường sắt ở Hải Phòng cộng các liên doanh cảng với Hateco có thể lên tới 3,5 tỷ đô, vẫn là khoản đề xuất. Theo Financial Times qua VnEconomy, Nhật Bản chỉ còn yttrium tồn kho đủ dùng vài tháng.
Kênh Panama năm tài chính 2026 có 13.951 lượt tàu, tăng 4,1%, doanh thu khoảng 6,6 tỷ đô, tăng 16,6%, và giữ mớn nước tối đa 50 feet suốt mùa khô, dù kênh cảnh báo El Niño có thể buộc điều chỉnh vận hành. Philippines mở điều tra tự vệ với thịt heo nhập khẩu từ ngày 9 tháng 10 năm 2026, theo WTO; nhà xuất khẩu nên liên hệ Văn phòng Phòng vệ Thương mại của Bộ Nông nghiệp Philippines để hỏi hạn nộp ý kiến.
Bộ Công Thương đề xuất bỏ giấy phép kinh doanh rượu và chuyển sang hậu kiểm, nên dữ liệu truy xuất nguồn gốc phải sạch mỗi ngày. Cục Thuế đang nghiên cứu giải pháp cho người bị mạo danh thông tin để lập doanh nghiệp.
Điều cần nhớ
- Hoàn VAT, trị giá hải quan hay mã HS đang vướng: gom lại thành từng trường hợp có số tờ khai và văn bản trả lời, để mang tới kênh hỏi đáp hoặc đối thoại của thuế và hải quan.
- Báo giá có dính tới nhiên liệu: cước chở dầu vùng Vịnh đã vượt 37 đô mỗi thùng, nên giữ điều khoản điều chỉnh phụ phí, và kiểm tra tên tàu, chủ tàu, người quản lý tàu với danh sách cấm vận trước khi thuê tàu.
- Hàng đi châu Âu và Trung Đông: 63% công suất Á Âu đã về Suez và lịch tàu đang đổi, nên hỏi forwarder tàu đi đường nào, ngày đến đã cập nhật chưa; hàng đi Iraq thì hỏi rõ đi qua Aqaba, Jebel Ali hay Mersin.
- Hợp đồng mua nhiên liệu: dự thảo nghị định xăng dầu phải trình trước ngày 10 tháng 11 và bỏ giá cơ sở định kỳ, nên đọc lại điều khoản giá đang neo vào đâu và hỏi bộ phận pháp chế.
- Hàng lạnh y tế: chuẩn bị đủ hồ sơ hải quan trước khi hàng hạ cánh, và ghi rõ trong thỏa thuận dịch vụ ai được quyền giữ hay cho đi lô hàng khi nhiệt độ lệch.
