Hồ sơ hoàn thuế nguyên liệu sản xuất xuất khẩu mà định mức lệch sổ kho sẽ sang diện kiểm tra trước, hoàn thuế sau, và hải quan có tới 40 ngày làm việc để xử lý. Mỹ đang lùi phí cảng với tàu liên quan tới Trung Quốc tới ngày 9 tháng 1 năm 2027, nhưng văn bản cuối cùng còn chờ. Cước đi Mỹ gần như đứng im ở mức rất cao, còn cước đi Bắc Âu bật tăng 6,8% trong một tuần.
Hoàn thuế nguyên liệu: lệch định mức, chờ 40 ngày
Giữa tháng 10, theo Vietnam Logistics Review, cơ quan hải quan có văn bản hướng dẫn nghiệp vụ gửi Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản (VASEP) về hoàn thuế cho hàng nhập khẩu đưa vào sản xuất hàng xuất khẩu. Quyền hoàn thuế nằm ở điểm d khoản 1 Điều 19 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016. Lượng nguyên liệu được hoàn phải là lượng thực tế đã cấu thành sản phẩm xuất khẩu, theo Điều 36 Nghị định 134 năm 2016, được sửa đổi bởi Nghị định 18 năm 2021 và Thông tư 86 năm 2026 của Bộ Tài chính. Doanh nghiệp còn phải lập bảng kê theo Mẫu số 15, Phụ lục 1 của Thông tư 86.
Khi định mức trên hồ sơ không khớp số liệu xuất nhập tồn tại xưởng và sổ kế toán, bộ hồ sơ bị chuyển sang diện kiểm tra trước, hoàn thuế sau, với thời hạn tới 40 ngày làm việc. Nhiều hồ sơ còn bị từ chối tiếp nhận chỉ vì tờ khai xuất ghi sai mã loại hình. Thủy sản dễ lệch vì tỷ lệ thu hồi đổi theo mùa vụ và phụ phẩm nhiều; dệt may vì hàng nghìn mã nguyên phụ liệu.
Hoàn thuế là vốn lưu động, và khoản tiền ấy bắt đầu từ bảng định mức dưới xưởng. Đây không phải lời khuyên pháp lý; trường hợp cụ thể nên kiểm tra với bộ phận chứng từ.
Mỹ lùi phí cảng với tàu Trung Quốc tới 9 tháng 1
Theo The Loadstar, Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đề nghị giữ nguyên việc tạm dừng phí cảng với tàu liên quan tới Trung Quốc tới ngày 9 tháng 1, để Washington và Bắc Kinh có thêm thời gian đàm phán. Seatrade Maritime liệt kê ba thứ cùng được hoãn: phí cảng, thuế với cần cẩu và thuế với thiết bị vận tải đa phương thức, kéo tới hết ngày 9 tháng 1 năm 2027. Đợt tạm dừng ban đầu hết hạn ngày 9 tháng 11, nên đây là đợt nối thêm.
Các nguồn dùng chữ khác nhau. Seatrade viết là đã chính thức hóa, The Loadstar viết là đề nghị, còn Supply Chain Dive viết là USTR đang cân nhắc. Hướng đi giống nhau là lùi tới tháng 1, nhưng cho tới khi có văn bản cuối cùng, mốc 9 tháng 11 chưa thể gạch hẳn.
Hợp đồng cước nào còn hiệu lực qua mốc 9 tháng 1 năm 2027 thì nên có điều khoản phụ phí viết rõ: nếu phí cảng được áp dụng thì ai chịu, tính thế nào, báo trước bao lâu. Khi nhận báo giá, hỏi forwarder lô hàng đi tàu của hãng nào và qua cảng trung chuyển nào.
Cước: Mỹ chạm đỉnh, Âu bật tăng, hàng không leo cao
Theo Xeneta qua FreightWaves, tuần kết thúc ngày 23 tháng 10, cước giao ngay từ châu Á đi bờ Tây nước Mỹ nhích 0,2% lên 8.311 đô một container 40 feet; đi bờ Đông cũng nhích 0,2%, lên 11.525 đô. Peter Sand của Xeneta đọc đó là tín hiệu các tuyến đi Mỹ đã chạm đỉnh và dự báo cước mềm dần tới hết năm 2026. Nhưng bờ Tây vẫn cao hơn 342% so với ngày 28 tháng 2, mốc trước khủng hoảng Hormuz.
Châu Á đi Bắc Âu tăng 6,8%, lên 3.698 đô; đi Địa Trung Hải tăng 5,8%, lên 4.442 đô, đảo ngược chuỗi giảm kể từ tháng 7. Xeneta cho rằng nhu cầu giữ cước, khi lượng hàng từ châu Á đi châu Âu tăng 12,2% trong bảy tháng đầu năm 2026, dù nhiều hãng đã khôi phục một phần dịch vụ qua Biển Đỏ.
Theo Sea-Intelligence qua The Loadstar, công suất trong dịp Tuần lễ Vàng năm nay cao nhất từng ghi nhận vì bão gây ùn tắc và sinh ra các chuyến đôi. Với hàng không, cũng theo The Loadstar, chỉ số Baltic Air Freight Index do TAC tổng hợp và số liệu World ACD cho thấy cước tăng từ 4% đến 4,7% trong hai tuần và cao hơn khoảng 26% so với cùng kỳ, khi giá nhiên liệu bay tăng vọt.
Báo giá tuần này đừng dùng chung một tờ: đi Mỹ bám giá giao ngay, đi châu Âu cân nhắc chốt sớm, hàng bay mùa cao điểm thì đặt chỗ trước.
Việt Nam và Ba Lan: Đối tác chiến lược, mục tiêu 6 tỷ đô
Theo VnEconomy, trong chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, hai nước nhất trí thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược. Hai bên thông qua Kế hoạch hành động giai đoạn 2026 đến 2030 và đặt mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 6 tỷ đô vào năm 2030. Kinh tế, thương mại và đầu tư là các trụ cột, cùng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
Các bài chưa nêu cam kết cụ thể nào về thuế hay thủ tục, nên đây là khung chính trị mới chứ chưa phải thay đổi thủ tục. Ba Lan là thành viên EU, nên hàng Việt vào đó đi cùng khung EVFTA với cùng điều kiện về xuất xứ. Hàng có thể vào thẳng cảng Gdańsk hoặc dỡ ở Hamburg rồi đi tiếp bằng đường bộ, đường sắt.
Theo Vietnam Investment Review, Việt Nam và Bỉ nhất trí mở rộng các dự án thương mại và đầu tư.
Ai có khách ở Trung Đông Âu nên hỏi forwarder cả hai phương án, qua Gdańsk hay qua Hamburg, và tính chi phí trọn hành trình cho từng phương án.
Hormuz: tàu dầu trúng đạn báo muộn, 492 tàu chờ
Theo gCaptain, cơ quan an ninh hàng hải UKMTO của Anh nhận được báo cáo đã xác minh nhưng đến muộn: một tàu dầu bị vật thể chưa xác định bắn trúng khi đi ra khỏi eo Hormuz ngày 23 tháng 10. Thủy thủ an toàn, tàu mất khả năng vận hành. Báo cáo đến sau ba ngày; Seatrade Maritime nhấn mạnh cảnh báo này phát muộn. Một tàu khác bị cháy cách Al-Faw của Iraq khoảng 63 hải lý, UKMTO xếp là hoạt động đáng ngờ, nguyên nhân đang được điều tra.
Bản tư vấn ngày 25 tháng 10 của Trung tâm Thông tin Hàng hải Chung (JMIC) giữ mức đe dọa nghiêm trọng với eo Hormuz. Có năm vụ tấn công bên trong Vịnh kể từ ngày 7 tháng 10, trong đó có các vụ gần khu neo đậu. JMIC đếm 156 sự cố an ninh hàng hải đã xác nhận kể từ ngày 1 tháng 3. Từ ngày 22 đến 24 tháng 10 có 101 lượt tàu qua eo với sự hỗ trợ của Mỹ, trong khi năm 2025 trung bình khoảng 138 tàu qua mỗi ngày; hai con số tính theo cách khác nhau. Khoảng 492 tàu đang chờ ngoài eo tính đến ngày 25 tháng 10.
Hàng đi Trung Đông: hỏi forwarder phụ phí rủi ro chiến tranh (war risk surcharge) đang tính thế nào và chừa thêm thời gian cho lịch giao.
Sà lan miền Tây: rẻ hơn nhưng phải kịp tàu
Theo bài thực hành của Vietnam Logistics Review, với hàng xuất khẩu, đến cảng đúng hạn để kịp chuyến tàu biển là thước đo cần đặt cạnh giá cước. Lỡ tàu thì phải chờ chuyến sau, và chi phí chờ có thể lật ngược cả bài so sánh. So sánh sà lan với xe tải phải cùng điểm gửi, cùng yêu cầu giao, cộng cả xe đưa hàng tới cảng sông, nâng hạ, lưu bãi và các khoản phát sinh ở cảng đích.
Trước khi đặt, kiểm tra luồng: độ sâu, tĩnh không cầu (khoảng trống dưới gầm cầu so với chiều cao sà lan đã xếp container), mực nước. Ngân hàng Thế giới phê duyệt khoản tín dụng 107 triệu đô ngày 21 tháng 6 năm 2024 cho các hành lang đường thủy phía Nam, dự kiến rút ngắn khoảng 30% cự ly Cần Thơ đến Thành phố Hồ Chí Minh. Bài viết nhắc đó là lợi ích kỳ vọng, nên hứa ngày giao phải dựa trên luồng hiện có.
Chủ hàng chốt tuyến đi, điều kiện qua cầu, lượng hàng được nhận và lịch làm hàng ở cảng đích; hạn giao ở cảng sông phải đủ sớm để kịp cut-off, và nên thỏa thuận trước thời điểm chuyển sang xe tải.
Nông sản: điều lệ thuộc hàng nhập, robusta dưới 90.000
Theo Thanh Niên, số liệu 9 tháng năm 2026 cho thấy giá trị nhập khẩu điều thô và nhân đã vượt khá xa kim ngạch xuất khẩu nhân điều. Bài báo nói ngành đã đi từ suy giảm sang phục hồi mạnh trong sáu năm qua, nhưng thách thức về nguồn nguyên liệu, chi phí và hiệu quả đang lớn dần. Khi nguyên liệu phụ thuộc hàng nhập, lịch tàu nhập trở thành lịch sản xuất; doanh nghiệp nên tính tồn kho nguyên liệu theo lịch tàu thực tế.
Theo Tuổi Trẻ, giá cà phê nội địa đã mất mốc 90.000 đồng một ký khi robusta bước vào vụ thu hoạch. Nông dân ít bán sớm, bài báo gọi đây là cuộc đấu tâm lý giữa bên mua và người đang giữ hàng. Mua bán chậm thì hàng ra cảng chậm. Doanh nghiệp đã giữ chỗ container cho mấy tuần tới nên hỏi lại kế hoạch thu mua, xem booking có cần lùi hoặc chia nhỏ không, trước khi phát sinh phí hủy hay phí lưu.
Điều thì lệ thuộc lịch tàu nhập, cà phê lệ thuộc tâm lý người giữ hàng; cả hai cần kế hoạch booking mềm hơn.
Tin nhanh: ePass, CH Robinson, Halifax, tàu ô tô, nhãn EU
Theo Tuổi Trẻ, VETC và ePass dự kiến thu phí duy trì hằng tháng 6.600 đồng với cá nhân và 66.000 đồng với doanh nghiệp; nhiều tài xế phản đối. Mới là dự kiến, kế toán đội xe chỉ cần ghi chú lại.
The Loadstar cho biết CH Robinson đang triển khai các AI agent gợi ý tuyến, lập báo giá và xử lý booking đường biển; có việc cần hơn một chục agent phối hợp.
FreightWaves: cảng Halifax của Canada và nghiệp đoàn ILA đạt thỏa thuận lao động sơ bộ chạy tới năm 2028, còn chờ phê chuẩn. Lần trước hợp đồng được phê chuẩn vào tháng 6 năm 2023, hơn một năm sau ngày có hiệu lực.
Theo The Loadstar dẫn Intermodal, 9 tháng đầu năm 2026 có 82 tàu chở ô tô chuyên dụng được đặt đóng, so với 9 tàu cả năm 2025. Xe Trung Quốc xuất khẩu đạt 8,2 triệu chiếc, tăng 66% so với cùng kỳ; 64% sổ đặt đóng giao từ năm 2028 trở đi.
VnExpress: Coca-Cola và Nestlé sửa nhãn chai nhựa ghi 100% tái chế tại EU để tránh bị coi là tẩy xanh. Doanh nghiệp xuất hàng tiêu dùng sang EU nên rà mọi câu chữ về môi trường trên nhãn và thùng.
Khảo sát của Lalamove, theo Tuổi Trẻ: 73% trong hơn 400 doanh nghiệp vừa và nhỏ coi chi phí vận chuyển tăng là thách thức lớn.
Điều cần nhớ
- Hàng sản xuất xuất khẩu: đối soát định mức, sổ kho và tờ khai ngay từ xưởng, soát lại mã loại hình, vì hồ sơ lệch sẽ sang diện kiểm tra trước, hoàn thuế sau, với thời hạn tới 40 ngày làm việc; trường hợp cụ thể thì kiểm tra với bộ phận chứng từ.
- Hợp đồng cước đi Mỹ còn hiệu lực qua ngày 9 tháng 1 năm 2027 thì ghi sẵn điều khoản ai chịu, nếu phí cảng của Mỹ với tàu liên quan tới Trung Quốc được áp dụng.
- Báo giá tuần này: đi Mỹ bám giá giao ngay vì Xeneta nói tuyến này đã chạm đỉnh, đi châu Âu cân nhắc chốt sớm vì cước vừa quay đầu, còn hàng bay mùa cao điểm thì đặt chỗ trước.
- Hàng đi Trung Đông: hỏi forwarder phụ phí rủi ro chiến tranh và chừa thêm thời gian cho lịch giao, khi khoảng 492 con tàu đang chờ ngoài eo Hormuz.
- Đặt sà lan từ miền Tây: đòi một hạn giao ở cảng sông khớp với cut-off tàu biển, và chốt trước lúc nào phải chuyển sang xe tải.
