Cước spot từ châu Á đi bờ Đông nước Mỹ đang đắt hơn đi Bắc Âu 7.026 đô mỗi container 40 feet, hơn gấp đôi kỷ lục cũ, và trên một số tuyến đi Mỹ thì trễ giờ đã thành kết quả dễ xảy ra nhất. Ở Manila, vỏ rỗng chất đống dẫn tới đình công xe tải và Hapag-Lloyd tạm ngừng nhận booking. Dầu qua Hormuz đã nhiều hơn nhưng Brent vẫn trên 100 đô một thùng.
Cước đi Mỹ và đi Âu chênh kỷ lục; hàng đi Mỹ dễ trễ
The Loadstar dẫn phân tích của Sea-Intelligence, dùng cước giao ngay (spot) trong chỉ số Drewry WCI từ tháng 5 năm 2012 đến nay. Cước spot đi Mỹ vẫn tăng, cước đi châu Âu giảm. Tuần mới nhất, một container 40 feet đi bờ Đông nước Mỹ đắt hơn đi Bắc Âu 7.026 đô, trong khi kỷ lục cũ là 3.179 đô, lập tháng 6 năm 2021. Đi bờ Tây Mỹ chênh 4.436 đô. Năm 2021 cán cân nghiêng ngược lại, đi Bắc Âu đắt hơn.
Lý thuyết là hãng tàu sẽ dời tàu từ tuyến Âu sang tuyến Mỹ. Sea-Intelligence lưu ý việc dời tàu tốn thời gian và hãng chỉ dời khi tin mức chênh còn kéo dài. Mức chênh có thể kéo dài vài tháng như đầu năm 2021, nhưng cước cũng hoàn toàn có thể giảm. Đừng coi chênh lệch lớn là bằng chứng cước Mỹ sắp giảm, cước Âu sắp tăng. Sea-Intelligence cho rằng cái cần đổi là cách ký hợp đồng cước, quản trị rủi ro và lập ngân sách cước. Con số 7.026 đô đo từ châu Á nói chung, không riêng Cát Lái hay Hải Phòng.
Về độ tin cậy, FreightWaves dẫn báo cáo Ocean Freight Risk Outlook của WiseTech với số liệu tháng 9: trên tuyến châu Á đi Bắc Mỹ, rủi ro lớn nhất giờ là độ tin cậy, không phải thiếu chỗ. Một lãnh đạo e2open nói trên một số tuyến, trễ là kết quả dễ xảy ra nhất, và chọn hãng tàu dự báo kết quả tốt hơn quan trọng hơn chọn tuyến. Một container tới trễ 30 ngày có lẽ là khoản chi phí tác động lớn nhất mà chủ hàng xử lý được. Tuyến châu Á đi châu Âu cũng nằm trong nhóm rủi ro cao.
Điều mang theo: báo giá giao tận nơi đi Mỹ để hiệu lực ngắn, chọn hãng theo độ đúng giờ, cộng biên an toàn vào ngày hứa giao.
Điện tử xuất 175,4 tỷ đô; công nghiệp hỗ trợ còn mỏng
Theo Vietnam Investment Review, xuất khẩu hàng điện tử ba quý đầu năm đạt 175,4 tỷ đô, vượt cả năm 2025. Báo Chính phủ cùng ngày mở tuyến bài về công nghiệp hỗ trợ với bài đầu có tên đội ngũ còn mỏng, năng lực còn yếu.
Ông Phạm Văn Quân, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương, cho biết Việt Nam có khoảng 7.000 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, khoảng 88% là nhỏ và vừa. Chỉ khoảng 1.000 doanh nghiệp đủ năng lực cung ứng thẳng cho nhà máy lắp ráp và tập đoàn đa quốc gia, trong đó doanh nghiệp trong nước chiếm khoảng 30%. Khả năng cung ứng linh kiện trong nước: xe máy khoảng 85 đến 95%, điện tử gia dụng 30 đến 60%, điện tử, tin học, viễn thông khoảng 30 đến 50%, ô tô 15 đến 40%, công nghệ cao khoảng 5 đến 10%. Các tỉ lệ này tính theo loại linh kiện, không đồng nhất với tỉ lệ nội địa hóa theo giá trị sản phẩm cuối.
Khảo sát của Bộ Công Thương cho thấy chỉ khoảng 20% doanh nghiệp có chứng nhận ISO 9000. Giáo sư Mạc Quốc Anh và tiến sĩ Vũ Mạnh Hùng đều đặt giao hàng tin cậy, thời gian giao hàng thành tiêu chí riêng bên cạnh công nghệ, chất lượng, giá thành.
Điều mang theo: linh kiện trong nước mỏng thì xuất điện tử càng lớn, linh kiện nhập theo càng nhiều. Xưởng nội muốn vào chuỗi cần giao hàng đúng hẹn, và đó là việc cho forwarder và vận tải nội địa.
Hormuz thêm tàu trúng đạn, Bab el-Mandeb; dầu trên 100 đô
Theo gCaptain, UKMTO phát thêm ba cảnh báo về tàu dầu bị vật thể bay không rõ loại bắn trúng, gồm một tàu LPG và một tàu dầu thô ngày 4 tháng 10. JMIC xác nhận bốn vụ tấn công tàu dầu trong hai ngày 2 và 3 tháng 10 khi tàu qua Hormuz, không có thương vong. UKMTO ghi nhận ít nhất mỗi ngày một vụ ở Hormuz hoặc vịnh Aden từ ngày 2 tháng 10; trước chiến sự eo này có khoảng 125 tàu thương mại lớn qua mỗi ngày.
Dầu vẫn chảy nhiều hơn: Kpler cho biết tháng 9 có 14 ngày lượng dầu thô xuất từ vùng Vịnh vượt mức trước chiến sự, trung bình bảy ngày tới 30 tháng 9 là 18,3 triệu thùng mỗi ngày, so với khoảng 18 triệu. Theo bình luận của Ron Bousso (Reuters), Brent vẫn trên 100 đô, cao hơn trước chiến sự hơn 40%, vì hậu cần: cước tàu dầu kỷ lục, bảo hiểm tăng vọt, thiếu công suất lọc dầu. Thuê một siêu tàu dầu từ Trung Đông đi châu Á gần đây vượt 1,2 triệu đô một ngày, so với khoảng 30.000 đô hồi tháng 1.
Ở Bab el-Mandeb, Bộ trưởng Thông tin Yemen nói lực lượng chính phủ đã kiểm soát eo, Houthi bác bỏ. Tàu từ châu Á vào Suez phải qua eo này, nên hàng đi châu Âu cần theo dõi hằng tuần.
Điều mang theo: đừng trông phụ phí nhiên liệu giảm sớm, và ghi rõ trong báo giá vận tải bộ phụ phí điều chỉnh theo mốc nào, bao lâu một lần.
Manila: vỏ rỗng chất đống, xe tải đình công
Theo The Loadstar, đại lý hải quan và nhà xe ở Manila dự kiến ngừng việc từ thứ Hai trước một cuộc đình công xe tải ba ngày. Nguyên nhân là cuộc giằng co kéo dài cả năm: hãng tàu không kéo vỏ rỗng của mình đi. Bãi và depot đầy thì xe trả vỏ phải xếp hàng, mà xe chưa trả được vỏ thì không đi lấy hàng tiếp. Hapag-Lloyd đã tạm ngừng nhận booking. Ông Reynaldo Soliman, chủ tịch liên minh đại lý hải quan và nhà xe cảng, cảnh báo cuộc phản đối có thể kéo dài một tuần và kêu gọi đại lý không lấy gate pass, không đặt xe.
Bản tin chỉ đọc được phần mở đầu bài gốc nên không nói thêm về các hãng khác hay phản ứng của chính quyền. Một tuần đủ để lỡ một hai chuyến tàu tuần; hàng nằm bãi hết free time thì phí lưu bãi, lưu container chạy mỗi ngày. Ai có hàng chuyển tải qua Manila cũng nên hỏi, vì bãi nghẹt thì hàng chuyển tải phải nằm chờ. Ví dụ giả định: một lô hai container tàu chạy cuối tuần này cần ba việc. Hỏi forwarder hãng còn nhận booking và cut-off có đổi không; hỏi bên nhận ở Manila ai trả phí lưu bãi nếu hàng nằm cảng; xin hãng thêm free time và yêu cầu xác nhận bằng email.
Điều mang theo: gọi forwarder ngay hôm nay để hỏi cut-off, lưu bãi và free time.
Thủy sản xin gỡ thuế; nông lâm thủy sản 56,3 tỷ đô
VnEconomy đưa tin VASEP kiến nghị Bộ Tài chính, Cục Thuế và Cục Hải quan tháo gỡ năm vướng mắc: hoàn thuế giá trị gia tăng, chính sách thuế với sản phẩm thủy sản, phân định sơ chế với chế biến, ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp và xử lý hàng xuất khẩu bị trả về. Tiền hoàn thuế nằm chờ lâu là vốn lưu động bị chôn. Ranh giới sơ chế và chế biến quyết định cách xếp sản phẩm và tính thuế. Hàng bị trả về phải làm thủ tục nhập, trong lúc hàng đông lạnh vẫn nằm trong container lạnh tốn điện và phí lưu mỗi ngày.
Đây mới là kiến nghị của VASEP, chưa có văn bản trả lời. Doanh nghiệp đang vướng nên làm việc với bộ phận kế toán thuế, chứng từ hoặc luật sư, đừng tự suy ra là sắp được gỡ.
Theo Vietnam Investment Review, xuất khẩu nông lâm thủy sản chín tháng ước đạt 56,3 tỷ đô, tăng 7,8% so với cùng kỳ, Trung Quốc vẫn là thị trường lớn nhất.
Điều mang theo: giữ hồ sơ hoàn thuế thật chặt và đừng để một thị trường gánh quá nhiều.
Hapag-Lloyd và Zim làm lại hồ sơ; C.H. Robinson mua RXO
Theo FreightWaves, thương vụ 4,2 tỷ đô Hapag-Lloyd mua Zim phải làm lại hồ sơ ở Israel vì cơ quan quản lý đã kết thúc việc xem xét cấu trúc ban đầu. Zim gắn với cổ phần vàng của nhà nước Israel; phương án mới cho hãng tàu Israel tách ra nhận 16 tàu, nhiều hơn mức 11 tàu hiện hành. Tổng giám đốc Rolf Habben Jansen nói ngày 2 tháng 10 hãng sẽ nộp và giải thích phương án mới trong vài tuần tới. Một nhóm cổ đông nắm hơn 10% Zim đòi bỏ phiếu lại nếu phương án khác đáng kể; hai bên vẫn muốn hoàn tất cuối năm 2026. Đội tàu Hapag-Lloyd tăng từ 2,4 triệu lên 3,1 triệu TEU, vẫn đứng thứ năm theo Alphaliner. Tác động trước mắt hạn chế vì hai hãng vẫn vận hành riêng.
Supply Chain Dive đưa tin C.H. Robinson mua RXO, công ty môi giới và dịch vụ vận tải, bằng cổ phiếu cộng tiền mặt trị giá 5,8 tỷ đô, dự kiến hoàn tất trong nửa đầu năm 2027. Công ty sau sáp nhập có khoảng 93.000 chủ hàng và 600.000 nhà xe, doanh thu gộp hơn 25 tỷ đô, mục tiêu tiết kiệm 300 triệu đô mỗi năm trong hai năm. Môi giới xe tải (broker) nhận hàng từ chủ hàng, tìm nhà xe chở và ăn phần chênh. Hàng Việt vào Long Beach hay Savannah rồi lên xe tải, nên chặng nội địa Mỹ đang dồn về ít ông lớn hơn.
Điều mang theo: hợp đồng với Zim chưa đổi; ai bán giá giao tận kho nên hỏi forwarder về đối tác xe tải bên Mỹ.
Costco lấy tiền hoàn thuế để giảm giá bán
Theo Supply Chain Dive, hải quan Mỹ đang hoàn lại các khoản thuế IEEPA mà Tối cao Pháp viện Mỹ đã vô hiệu trong phán quyết tháng 2. Costco nhận 184 triệu đô trong quý kết thúc ngày 30 tháng 8, gồm 10 triệu đô tiền lãi, mới hơn một phần ba tổng số dự kiến. Tổng giám đốc Ron Vachris nói ngày 24 tháng 9 phần lớn dùng để giảm giá nông sản tươi, thịt, đồ uống, một số đồ nội thất và đồ ngũ kim. Costco cũng là một trong nhiều nhà bán lẻ bị khách kiện tập thể đòi chia tiền hoàn. Giám đốc tài chính Gary Millerchip nói giá tăng ở xăng, dầu nhớt, hạt nhựa và đồ điện tử tiêu dùng.
Bài báo không nói về nhà cung cấp. Theo cơ chế chung, tiền hoàn thuế về tay nhà nhập khẩu đứng tên tờ khai ở Mỹ, không tự về nhà máy. Ví dụ giả định: nhà máy dệt may từng giảm giá để khách Mỹ đỡ gánh thuế thì việc chia lại tùy hợp đồng và quan hệ; nên xem lại điều khoản giá và hỏi pháp chế hoặc luật sư nếu cần.
Điều mang theo: nhà cung cấp Việt nên biết điều này trước khi đàm phán đơn hàng mới.
Tin nhanh: Long Thành chạy thử, tỷ giá, tàu dầu bị hack
VnEconomy dẫn Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam: Long Thành chạy thử vận hành toàn diện ba đợt, đợt 1 trong tháng 9 và tháng 10, đợt 2 tháng 11, đợt 3 tháng 12, để kịp khai thác thương mại tháng 12 năm nay. Ai làm hàng air phía Nam nên hỏi về khu hàng hóa trong lúc chạy thử.
Thanh Niên cho biết tỷ giá trung tâm bật tăng nhưng giá đô ở ngân hàng đứng yên; VnExpress tiếng Anh nói đô lên mức cao nhất 17 tháng so với euro, và VnEconomy đưa tin lạm phát khu vực đồng euro tháng 9 cao nhất ba năm. Nguồn không nêu số tỷ giá cụ thể. Ai thu euro hay trả đô nên để ý tỷ giá lúc chốt hợp đồng và lúc thanh toán.
Bloomberg, đăng lại trên gCaptain: FBI và Tuần duyên Mỹ tìm thấy bằng chứng tin tặc truy cập hệ thống đẩy của siêu tàu dầu VL Prosperity khi tàu gần bờ Texas mùa hè này. FBI chưa ghi nhận gián đoạn vận hành hay nguy hiểm cho thủy thủ. Tới tháng 9, cơ quan Mỹ theo dõi nguy cơ tấn công mạng nhắm vào gần 20 tàu.
Điều cần nhớ
- Hàng đi Mỹ và hàng đi Âu giờ là hai bài toán giá khác hẳn nhau. Báo giá giao tận nơi đi Mỹ nên để hiệu lực ngắn, và ngân sách cước năm sau nên tách theo từng tuyến.
- Với hàng đi Mỹ, chọn hãng tàu theo độ đúng giờ chứ không chỉ theo giá, và cộng thêm biên an toàn vào ngày giao hàng hứa với khách.
- Ai có hàng đi, đến hoặc chuyển tải qua Manila tuần này, gọi forwarder ngay để hỏi cut-off, lưu bãi và free time.
- Dầu qua Hormuz đã nhiều hơn nhưng chở và lọc dầu vẫn đắt, nên đừng trông phụ phí nhiên liệu giảm sớm. Hàng đi Âu qua Suez thì theo dõi tin eo Bab el-Mandeb mỗi tuần.
- Bán hàng cho Mỹ: tiền hoàn thuế về tay nhà nhập khẩu đứng tên tờ khai, không tự về nhà máy. Xem lại điều khoản giá trước khi đàm phán đơn hàng mới.
