Nghị quyết 45/2026/NQ-CP, ký ngày 31 tháng 10, đưa thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng về 0% từ ngày 1 tháng 11 năm 2026 đến hết ngày 31 tháng 3 năm 2027. Giá xăng giảm ngay từ 0 giờ cùng ngày: xăng E5 RON92 giảm 1.804 đồng một lít, E10 RON95 giảm 1.575 đồng. Nhưng văn bản chỉ nói về xăng. Muốn biết khoản giảm này chạm vào bảng chi phí của mình ở dòng nào, cần đọc chuỗi văn bản đứng sau nó và tách chi phí theo loại nhiên liệu.
Nghị quyết 45 quy định gì
Theo Báo Chính phủ, Nghị quyết 45/2026/NQ-CP quy định thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng các loại là 0%, hiệu lực từ ngày 1 tháng 11 năm 2026 đến hết ngày 31 tháng 3 năm 2027. Trước đó, theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 66/2025/QH15, xăng thông thường chịu 10%, xăng E5 chịu 8% và xăng E10 chịu 7%.
Hai chi tiết đáng chú ý. Thứ nhất, mức thuế ở Điều 3 Nghị quyết 19/2026/QH16 của Quốc hội, đã được điều chỉnh bởi khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 43/2026/NQ-CP, hết hiệu lực kể từ ngày Nghị quyết 45 có hiệu lực. Thứ hai, nếu cần rút ngắn hoặc kéo dài thời hạn, Bộ Công Thương có ý kiến đề xuất gửi Bộ Tài chính để trình Chính phủ xem xét, quyết định. Mốc 31 tháng 3 vì vậy là mốc để lập kế hoạch, không phải mốc cố định.
Đây là đợt giảm thứ ba trong năm
Thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng đã về 0% hai lần trước đó trong năm 2026. Các văn bản liên quan xếp theo thời gian như sau.
| Văn bản | Nội dung | Thời hạn |
|---|---|---|
| Quyết định 482/QĐ-TTg ngày 26/3/2026 | Thuế tiêu thụ đặc biệt xăng về 0% | Từ 24 giờ ngày 26/3 đến hết 15/4/2026 |
| Nghị quyết 19/2026/QH16 ngày 12/4/2026 | Thuế tiêu thụ đặc biệt xăng 0%; thuế bảo vệ môi trường xăng, dầu diesel, dầu hỏa, mazut, nhiên liệu bay 0 đồng một lít | Từ 16/4 đến hết 30/6/2026 |
| Nghị quyết 34/2026/NQ-CP ngày 30/6/2026 | Kéo dài thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng xăng dầu ở mức ưu đãi | Đến hết 30/9/2026 |
| Nghị quyết 43/2026/NQ-CP ngày 30/9/2026 | Kéo dài thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng với xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng dầu và nhiên liệu bay | Đến hết năm 2026 |
| Nghị quyết 45/2026/NQ-CP ngày 31/10/2026 | Thuế tiêu thụ đặc biệt xăng 0% | Từ 1/11/2026 đến hết 31/3/2027 |
Cột thời hạn là điều quan trọng nhất với người lập dự toán. Các loại thuế khác nhau hết hạn vào những ngày khác nhau, nên một dòng "thuế xăng dầu" duy nhất trong bảng chi phí sẽ sai ngay khi một mốc đi qua.
Thuế xếp chồng ở đâu, và vì sao xăng rẻ đi
Với hàng nhập khẩu, các loại thuế ngoài thuế nhập khẩu cộng dồn theo thứ tự. Thuế tiêu thụ đặc biệt tính trên trị giá tính thuế nhập khẩu cộng thuế nhập khẩu. Thuế bảo vệ môi trường là thuế tuyệt đối, tính theo số lượng (đồng một lít), không theo trị giá. Thuế giá trị gia tăng tính sau cùng trên tổng đã cộng dồn, theo Điều 5 khoản 2 Nghị định 181/2025/NĐ-CP.
Với xăng, theo Báo Chính phủ, thuế bảo vệ môi trường hiện ở mức 0 đồng một lít, xăng dầu thuộc diện không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng, và thuế nhập khẩu ưu đãi với một số mặt hàng xăng dầu là 0% đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2026. Ngày 1 tháng 11 đến lượt thuế tiêu thụ đặc biệt về 0%. Cũng theo Bộ Công Thương, kỳ điều hành này quỹ bình ổn giá với xăng sinh học trích lập 0 đồng và chi 0 đồng: mức giảm đến từ thuế, không đến từ quỹ.
Xăng không phải dầu: tách bảng chi phí theo nhiên liệu
Nghị quyết 45 quy định cho xăng các loại. Tin về văn bản không nhắc tới dầu diesel, trong khi đầu kéo container chạy dầu. Tuổi Trẻ ngày 1 tháng 11 đặt câu hỏi vì sao giá cước vận tải chưa thể hạ ngay, dù giá xăng giảm đúng lúc chuẩn bị vào cao điểm Tết.
Vì vậy, bảng chi phí vận tải nội địa nên có ít nhất hai dòng nhiên liệu: dòng xăng (xe con của nhân viên kinh doanh, xe máy giao hàng chặng cuối, xe tải nhỏ trong nội thành) và dòng dầu (đầu kéo, xe tải nặng). Chỉ dòng xăng đổi theo Nghị quyết 45.
Ví dụ giả định: bảng chi phí tháng 11 của một công ty có kho lạnh
Ví dụ giả định để thấy thứ tự độ lớn. Một công ty có đội 10 đầu kéo chạy Bình Dương xuống Cát Lái mỗi ngày, vài xe con chạy xăng E5 và một kho lạnh ở Long An trả 300 triệu đồng tiền điện mỗi tháng. Xe con tiêu thụ tổng cộng 2.000 lít xăng E5 mỗi tháng.
| Dòng chi phí | Tác động giả định mỗi tháng | Cơ sở |
|---|---|---|
| Xăng E5 cho xe con | Giảm 2.000 lít × 1.804 đồng = 3.608.000 đồng | Mức giảm Bộ Công Thương công bố cho E5 RON92 |
| Tiền điện kho lạnh | Giảm khoảng 6.000.000 đồng (2% của 300 triệu) | Giá bán lẻ điện bình quân giảm 2% |
| Dầu cho 10 đầu kéo | Không giảm từ Nghị quyết 45 | Văn bản chỉ quy định cho xăng |
Hai dòng giảm cộng lại khoảng 9,6 triệu đồng một tháng. Dòng lớn nhất của đội xe, dầu cho đầu kéo, không đổi từ văn bản này. Một khách hàng đòi giảm cước vì "xăng điện giảm rồi" cần được trả lời bằng bảng như trên, tính trên hóa đơn thật.
Điện: hai phần trăm bình quân không phải hai phần trăm trên hóa đơn của bạn
EVN đưa giá bán lẻ điện bình quân về 2.159,9 đồng một kilowatt giờ, chưa gồm thuế giá trị gia tăng, giảm 2% từ ngày 1 tháng 11, theo Tuổi Trẻ và Thanh Niên. Đây là mức bình quân; mỗi nhóm khách hàng và khung giờ có biểu giá riêng. Hãy nhờ kế toán so hóa đơn tháng 11 với tháng 10 rồi mới đưa số vào bảng giá thành.
Ông Nguyễn Tiến Thỏa, Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam, tính giá thành sản xuất ngành thép có thể giảm khoảng 0,12%, xi măng khoảng 0,3%, dệt may khoảng 0,2% (Báo Chính phủ). Nhỏ vì tiền điện chỉ là một phần giá thành; kho lạnh và các cơ sở ăn điện nhiều mới thấy khoản giảm rõ hơn.
Ba mốc cần ghi vào dự toán 2027
Dự toán năm 2027 nên ghi chú ba mốc riêng. Mốc 31 tháng 12 năm 2026: hết thời hạn thuế nhập khẩu ưu đãi 0% với một số mặt hàng xăng dầu, và hết thời hạn kéo dài theo Nghị quyết 43. Mốc 1 tháng 1 năm 2027: mức thuế bảo vệ môi trường theo Nghị quyết 109/2025/UBTVQH15 chỉ áp dụng đến ngày 31 tháng 12 năm 2026, sau đó quay về mức của Nghị quyết 579/2018/UBTVQH14 nếu không có nghị quyết mới. Mốc 31 tháng 3 năm 2027: hết thời hạn thuế tiêu thụ đặc biệt xăng 0%, trừ khi được kéo dài. Nghị quyết còn có thể được rút ngắn hoặc kéo dài, nên chưa nên tính mức 0% cho cả năm sau.
Một lớp khác nằm ngoài tầm quyết của trong nước: giá dầu thế giới, cước tàu dầu và phí bảo hiểm ở Hormuz. Phụ phí nhiên liệu đường biển (BAF) thường công bố đồng loạt theo hãng tàu và tuyến, ít thương lượng được ở cấp một lô hàng; doanh nghiệp mua đều có thể đàm phán cố định BAF trong hợp đồng cước dài hạn. Báo giá cước biển thường có hiệu lực 15 đến 30 ngày, nên báo giá cũ không dùng để chốt booking.
Việc cần làm
- Tách dòng nhiên liệu trong bảng chi phí vận tải nội địa thành xăng và dầu; chỉ cập nhật dòng xăng theo Nghị quyết 45.
- Tính khoản giảm bằng số lít xăng thực tế của tháng nhân với mức giảm trên mỗi lít, không lấy con số trên tiêu đề báo.
- Nhờ kế toán so hóa đơn điện tháng 11 với tháng 10 theo từng biểu giá, rồi mới sửa giá thành.
- Ghi vào dự toán 2027 ba mốc: 31 tháng 12 năm 2026, 1 tháng 1 năm 2027 và 31 tháng 3 năm 2027.
- Với hợp đồng vận tải nội địa có phụ phí nhiên liệu, hỏi phụ phí gắn với chỉ số nào, kỳ nào, áp từ ngày nào, trước khi đồng ý giảm hay tăng.
- Với cước biển và hàng không, xin rõ căn cứ tính phụ phí nhiên liệu; cân nhắc cố định trong hợp đồng dài hạn nếu sản lượng đều.
- Trả lời khách đòi giảm giá bằng bảng chi phí đã tách, không bằng tin chung về giá xăng.
- Kiểm tra lại văn bản hiện hành trước mỗi mốc, vì Bộ Công Thương có thể đề xuất rút ngắn hoặc kéo dài hiệu lực.
